Już tylko do 28 listopada 2010 roku będzie można zobaczyć dwie wystawy czasowe Muzeum Etnograficznym w Krakowie: Oswajanie Jerozolimy. Fotografie 1857–1900 oraz Islam. Orientacja. Ornament.
Oswajanie Jerozolimy. Fotografie 1857 – 1900
Surowe, mocne, autentyczne – fotografie ze zbioru jerozolimskiego antykwariusza Abrahama Madeiskera tworzą nieoczywistą, wielogłosową opowieść, której autorami są Feliks Bonfils, Tancrède Dumas, Francis Firth, Frank Mason Good, James Robertson, C.&G. Zangaki i fotografowie American Colony. Prezentowane na wystawie dziewiętnastowieczne fotografie Jerozolimy, głównie odbitki albuminowe, to nie tylko świadectwo rozwijającej się na przełomie wieków sztuki fotografii, ale przede wszystkim trwały ślad po mieście, które dziś, jakby ukryte, prezentuje zupełnie inne oblicze. Pozornie odległy, odrealniony świat fotografii otwiera się przed widzem, zapraszając do nawiązania z Jerozolimą osobistej relacji.
Jerozolima jest kamiennym miastem zbudowanym na pustyni, którego burzliwa historia liczy około trzech tysięcy lat. Jednocześnie to wyobrażony byt, funkcjonujący w ludzkich umysłach mit, fantazmat, symbol. Każdy z nas ma własny obraz Jerozolimy, na prezentowanej wystawie zostaje on zderzony z wizją zaproponowaną przez dziewiętnastowiecznych fotografów. Ich zdjęcia zaskakują surowością, drapieżny autentyzm prowokuje, pozorna statyczność i pustka zdumiewa. Widać na nich Jerozolimę podskórną, uśpiony kamienny pejzaż, na co dzień niedostrzegalny. Każde ze zdjęć, jeśli pobyć z nim dłużej, odsłania kolejne warstwy, kryje niespodzianki, zachęcając do kontemplacji i wypełnienia go współczesną treścią, nowym życiem. Tkankę wystawy, obok subiektywnie skomponowanego zestawu fotografii, tworzy autorski wybór tekstów, będących tropem do nowych odczytań i refleksji. Ścieżka fotografii i ścieżka tekstów biegną niezależnie, krzyżują się i rozmijają, tworząc napięcie i otwierając nowe pola interpretacyjne. Tak pomyślana wystawa jest propozycją, by na nowo zobaczyć Jerozolimę – tę realnąi tę wyobrażoną.
Do 28 listopada 2010 r.
MEK, ul. Krakowska 46, Kraków
Islam. Orientacja. Ornament
Wystawa proponuje podróż po świecie intrygujących znaków islamu. Jest próbą odczytania znaczeń zapisanych w islamskim ornamencie. Każde ogniwo wystawy to jedna cyfra, jedna figura geometryczna oraz mnogość treści, jakie niosą. Większość obiektów pochodzi z kolekcji Muzeum Etnograficznego w Krakowie.
Pomysł wystawy zrodził się z refleksji nad naszymi zbiorami. Każdy obiekt odsyła przecież do jakiegoś konkretnego świata, jest punktem wyjścia do nie jednej, a wielu opowieści o Innym. Praca z kolekcją to podejmowana za każdym razem na nowo próba zrozumienia Innego i siebie, siebie i Innego. Tym razem zorientowaliśmy się na islam. A raczej na jego ornament. Przygotowując wystawę, świadomie zrezygnowaliśmy z pokusy stworzenia całościowej opowieści o kulturze islamu. Postanowiliśmy skoncentrować się na ornamencie i ograniczyć do tego, co dla niego najbardziej podstawowe: kilku wybranych cyfr, kilku prostych figur geometrycznych. Wystawa zaprasza do swoistego rozczytywania kodów: każdy jej etap odsłania przed widzem znaczenia kolejnych wybranych znaków i symboli. Chodzi nam o to, by przedmiot zobaczyć, a nie tylko oglądać. Żeby dostrzec to, co się w nim i za nim kryje. Żeby odczytać coś, po czym dotąd jedynie prześlizgiwaliśmy się wzrokiem.
Bo w sztuce islamu ornament jest czymś znacznie więcej niż tylko wyrazem ludzkiego dążenia do piękna. Jest nośnikiem treści. Zatem odczytać ornament to spróbować zrozumieć kulturę, w której powstał. Islam. Orientacja. Ornament ma pomóc nieco się w niej zorientować. Nieco, bo to przecież początek wędrówki, którą widz winien dalej odbywać sam – patrząc, czytając, rozmyślając. Powodów ku temu znajdzie w dzisiejszym świecie wiele.
Do 28 listopada 2010 r.
Ratusz, pl. Wolnica 1, Kraków
