Do 15 stycznia 2011 roku w Starym Browarze w Poznaniu trwa wystawa tradycyjnych obrzędowych pająków krystalicznych. Równocześnie oglądać można inspirowane wzorami ludowymi dekoracje zdobiące przestrzeń Starego Browaru.
Wystawę tworzy 10 pająków, które zostały wykonane przez twórczynie ludowe z różnych stron Polski, na co dzień wytwarzające pająki charakterystyczne dla regionów, z których pochodzą. Dzięki temu w Pasażu na Szachownicy można zobaczyć tradycyjne pająki obrzędowe z Kujaw, Kurpi, Podlasia, Kielecczyzny, Lubelszczyzny, Ziemi Wieluńskiej, Łowicza i Małopolski.
Ideą wystawy jest promocja tradycyjnego rzemiosła jako inspiracji dla współczesnego designu, aktywności lokalnej oraz ekologicznych rozwiązań we wzornictwie. Przede wszystkim jednak rodzinnej, świadomej celebracji czasu świątecznego, na przekór współczesnemu tempu naszego życia.
Większość prezentowanych pająków to pająki krystaliczne (sześć obiektów)– ze słomy, od bardzo prostych, złożonych z kilku połączonych ze sobą ażurowych graniastosłupów, po bardzo skomplikowane konstrukcje, również ze słomy. Pozostałe pająki są w kształcie żyrandoli, w kształcie cztero-, sześcio- i ośmiobocznych tarcz.
Pająk krystaliczny był tradycyjną bożonarodzeniową ozdobą polskich domów przed upowszechnieniem się zwyczaju dekorowania choinki w XIX wieku. Wykonany ze słomy nawlekanej na nitki i ozdobiony bibułą, wieszany u powały w niektórych regionach Polski jeszcze w latach 20. XX wieku, miał zapewniać domownikom dostatek i szczęście.
Dziś pająki wykonywane są jedynie w kilku miejscach w Polsce, a trudna sztuka ich wyplatania i wypełniania determinuje profesjonalizm nielicznych twórców trudniących się tym rzemiosłem.
Wystawa została przygotowana przy okazji tworzenia dekoracji świątecznych, które są inspirowane twórczością ludową – forma trzcinowych gwiazdek opiera się na motywie tradycyjnego pająka/kierca.
Do jej realizacji wykorzystano słomę trzcinową i żyłki, a całość uzupełniana jest przez bawełniane pompony, które produkowane są w małej łódzkiej firmie (a następnie ręcznie montowane na zakończeniach ramion pająków). Kolorystyka wypełnień utrzymana jest w bielej. Modułowość konstrukcji umożliwiała zbudowanie ozdób różnej wielkości, a zastosowane materiały zapewniły jej lekkość i ażurowość.
Do 15 stycznia 2011
Stary Browar
Ul. Półwiejska 42
Poznań
