Silence, please!

W dniach od 15 lutego do 20 marca 2011 roku w Galerii ABC w Poznaniu odbędzie się wystawa Silence, please!

W każdym czasie w zbiorowej świadomości funkcjonują słowa – pojęcia, będące odzwierciedleniem najbardziej charakterystycznych problemów, nurtów myślenia i poszukiwań swojej epoki. Pojęcia te, działając jak  klucze (hasła), determinują zarówno świadomość, dążenia i pragnienia pojedynczych osób, jak i życie społeczne. Określają zakres zainteresowań społecznego dyskursu, mają również wpływ na język, jakim posługują się socjologia, psychologia czy polityka, decydują o hierarchii powszechnie akceptowanych wartości.

Bywa, że pojęcia te przyjmują cechy fetyszu: zaczynają być postrzegane jako obiekt (lub stan) obdarzony mocą magiczną, pożądany, gwarantujący rozwiązanie wszelkich problemów.  Ze stosunkowo nieodległej historii na pierwszy plan wysuwają się takie pojęcia – klucze jak: wolność, postęp, nowoczesność, rozwój;  ostatnio jako dominujące jawią się: znowu rozwój (teraz ze szczególnym uwzględnieniem indywidualności, ale także rozwój postrzegany jako proces ekonomiczny i społeczny), a także kreatywność, tolerancja i – ostatnio – CISZA.

Pojęcie to pojawia się coraz częściej, w najróżniejszych kontekstach. W najbardziej wyrazisty sposób funkcjonuje jako opozycja wobec szumu cywilizacji: począwszy od pojmowanego dosłownie hałasu, szumu informacyjnego oferującego nadmiar często powierzchownej wiedzy i wrażeń, agresji mediów i reklamy, po chaotyczność i pośpiech codziennej aktywności człowieka. Tym, w oczywisty sposób negatywnie postrzeganym zjawiskom przeciwstawiana jest cisza, zarówno w dosłownym sensie, jak i jako stan wewnętrznego skupienia umożliwiający głębsze poznanie rzeczywistości.

Wystawa Silence, please! jest prezentacją artystów, którzy eksplorując wielorakie aspekty rzeczywistości odnoszą się do pojęcia ciszy. Podstawowym zaś celem i potencjalnym rezultatem wystawy ma być odkrycie możliwych znaczeń przedmiotowego pojęcia. Szerszą perspektywę dla odczytania wielu sensów ciszy stwarza skonfrontowanie na wystawie różnych  postaw artystów wobec tytułowego pojęcia: zarówno afirmatywnych, jak i tych, które  wskazują na jego inne aspekty znaczeniowe (np. zawarte w powszechnie używanych zbitkach językowych: złowroga cisza, martwa cisza).

Ważnym aspektem wystawy jest fakt, iż wspólnym mianownikiem różnorodnych form wyrazu, jakimi posługują się prezentowani artyści jest oszczędność, czy wręcz niepokojąca nikłość. Są jak przedmiotowa cisza: niepozorne, sprzyjające skupieniu, a jednocześnie niosące istotne treści.

Interesującym – dodatkowym tropem w dyskusji o interesującym nas pojęciu jest jego kontekst kulturowy: często ciszę kojarzy się z filozofią i kulturą Wschodu, stawiając ją
w opozycji wobec chaotycznej i nacechowanej pośpiechem i agresją  cywilizacji Zachodu.

Dlatego jednym z efektów wystawy stało się zderzenie postaw artystów, dla których kultura Wschodu stanowi jedno z istotnych źródeł inspiracji (np. Koji Kamoji, Sławomir Brzoska),
z pracami twórców jednoznacznie deklarujących swoją przynależność do kultury Zachodu (np. Andrzej Bednarczyk, Wojciech Łazarczyk).

Tytuł wystawy został celowo zaczerpnięty z języka angielskiego: Silence, please! znaczy bowiem zarówno – dosłownie – proszę o ciszę!, jak i proszę o uwagę, sugerując tym samym wezwanie do skupienia, koncentracji i refleksji.

15 lutego- 20 marca 2011
Galeria ABC
ul. Garbary 38/6
Poznań