Sztuka z Estonii. Oswajanie modernizmu. Prowokacje i konfrontacje

Od 10 maja do 3 lipca 2011 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie można oglądać wystawę pt. Sztuka z Estonii. Oswajanie modernizmu. Prowokacje i konfrontacje.

Sztuka z Estonii, zaproszenie na wystawę, materiały udostępnione przez Muzeum Narodowe w Warszawie

Jest to pierwsza w powojennej Polsce tak obszerna prezentacja dokonań estońskiej sceny artystycznej. Na wystawie pokazywane są prace najwybitniejszych twórców estońskich działających począwszy od przełomu XIX i XX wieku po lata 40. (Oswajanie modernizmu) i od początku lat 70. XX wieku po współczesność (Prowokacje i konfrontacje).

Oswajanie modernizmu. Klasycy sztuki estońskiej 1. połowy XX wieku

Na przygotowanej przez Muzeum Sztuki Kumu w Tallinie wystawie prezentowanych jest 120 dzieł najznakomitszych klasyków sztuki estońskiej reprezentujących najważniejsze osobowości i nurty artystyczne od początku XX wieku po lata 40. Pochodzące z kolekcji Estońskiego Muzeum Sztuki oraz z Muzeum Sztuki w Tartu prace w Polsce prezentowane były bardzo rzadko.

Ekspozycja pokazuje różne oblicza sztuki estońskiej – symbolizm i ilustracje narodowych sag, impresjonistyczne i postimpresjonistyczne pejzaże, dzieła awangardy lat 20. oraz odmiany realizmu i koloryzmu okresu międzywojennego. Pomimo wpływów płynących przede wszystkim z Petersburga i Düsseldorfu oraz związków z kręgami artystycznymi Paryża i Berlina, twórczość artystów estońskich pozostaje odrębna w charakterze.

Kuratorki wystawy:
Tiina Abel (Estońskie Muzeum Sztuki – Muzeum Sztuki Kumu w Tallinie)
Katarzyna Nowakowska-Sito (Muzeum Narodowe w Warszawie)

Prowokacje i konfrontacje. Spojrzenie na współczesną sztukę estońską.

Wystawa Prowokacje i konfrontacje obejmuje zakresem dzieła sztuki estońskiej znane z międzynarodowych wystaw sztuki i architektury od początku lat 70. XX wieku po dziś dzień. Składa się z dwóch części. Część Prowokacje wyraża krytyczne postawy artystów wobec przemocy społecznej, przemocy w rodzinie czy problemów seksualności. Konfrontacje dotyczą konfliktów etnicznych oraz zmian politycznych.

Prezentowane prace reprezentują różne nurty sztuki kontestacyjnej i w dużej mierze podejmują tematykę współistnienia na jednym obszarze społeczności estońskiej i rosyjskiej. O problemie tym traktuje m.in. film Kristiiny Norman Monolit ukazujący eskalację konfliktu społecznego związanego z usunięciem z centrum Tallina pomnika Brązowego Żołnierza – symbolu okupacji radzieckiej. Wątek ewolucji pozycji kobiety w zmieniającej się rzeczywistości i kryzysu ekonomicznego widzianego oczami robotnic z likwidowanej fabryki zarysowany jest w wideo Siostry Nory Marge Monko.

Wiele prac jest ekspresją wolności wypowiedzi, uzyskanej przez artystów estońskich w latach 90. Posługując się językiem prowokacji, często konfrontują się z problemami społecznymi, politycznymi i gospodarczymi. Przykładem są Niewidzialne perły Jaana Toomika, skłaniające do dyskusji o problemie samookaleczania się więźniów i Małe dramaty Marko Mäetamma, które w formie wyimaginowanej brutalnej wizji ukazują problem przemocy w rodzinie. Prowokującą pracą jest także performance Księga gości serca Sandry Jõgevy, koncentrujący się na problemach doświadczenia duchowego i cielesnego. Doświadczenie bólu paradoksalnie odczuwalne jest tu bardziej przez publiczność niż przez samą osobę poddawaną zabiegowi tatuowania klatki piersiowej.

Kuratorki wystawy:
Eha Komissarov (Estońskie Muzeum Sztuki – Muzeum Sztuki Kumu w Tallinie)
Izabela Mościcka (Muzeum Narodowe w Warszawie)

Wystawa Sztuka z Estonii. Oswajanie modernizmu. Prowokacje i konfrontacje, wcześniej pokazywana w Muzeum Narodowym w Szczecinie, realizuje program współpracy między instytucjami szczecińską a warszawską w zakresie prezentacji sztuki krajów bałtyckich. Ekspozycji towarzyszą wykłady przygotowane m.in. przez ekspertów estońskich, a także pokazy filmowe oraz program edukacyjny.

Najbliższe wydarzenia towarzyszące wystawie:

11 maja, środa, godz. 17.30 (sala kinowa, wstęp wolny, ok. 80 min)

Adapting Modernity. Eight Stops at the Exhibition of Estonian Art, Tiina Abel, Muzeum Sztuki KUMU w Tallinie – wykład w języku angielskim tłumaczony na język polski