Od 19 czerwca 2011 roku w Galerii Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie można będzie zobaczyć wystawę Pomarańczowa Alternatywa – happeningiem w komunizm, która zaprezentuje – po raz pierwszy tak obszernie – historię Pomarańczowej Alternatywy – jednego z ciekawszych zjawisk lat 80-tych w Polsce.
Zainicjowany we Wrocławiu ruch Pomarańczowej Alternatywy wraz z jego charyzmatycznym liderem – Majorem Waldemarem Fydrychem, na stałe zapisał się w świadomości generacji Polaków, zaś malowane na murach postacie krasnali to jedne z jego najbardziej rozpoznawalnych symboli. Prekursorki charakter podejmowanych działań, na które składały się akcje uliczne, interwencje i kolportaż materiałów drukowanych wpłynął na zainteresowanie tematem badaczy z dziedziny socjologii, antropologii, sztuki, historii czy politologii. Utrzymane w kontestatorsko – prześmiewczej konwencji wydarzenia obnażały absurdy okresu komunizmu, ośmieszały aparat władzy, a po roku ‘89 stanowiły komentarz do aktualnej sytuacji politycznej i społecznej. Wykorzystywane metody i język prowadzonych działań wykazywały silny wpływ surrealizmu i pokrewieństwo z ruchem Dada.
Wystawa organizowana jest w związku z polską Prezydencją w Radzie Europejskiej. Jej tematyka zapozna zagraniczna publiczność ze szczególna formą polskiego lekarstwa na komunizm.
Wystawa pokazywać będzie narodziny i rozwój zjawiska, a jej narracja zostanie osadzona na tle historii politycznej i społecznej Polski i naszego regionu lat 80. XX w. oraz późniejszej transformacji systemowej. Dla starszego pokolenia wystawa będzie nostalgiczną podróżą do przeszłości, przypomnieniem, ale też całościowym spojrzeniem na absurdy komunizmu, a także na absurdy współczesnej rzeczywistości. Dla ludzi młodych – dzieci, młodzieży, ale też dwudziestolatków, którzy w czasach krasnali spędzili dzieciństwo – będzie intrygującą i inspirującą lekcją historii. I wreszcie dla odbiorców obcojęzycznych będzie to lekcja historii politycznej i społecznej za Żelazną Kurtyną – obraz rzeczywistości widzianej przez pryzmat sztuki ulicy.
Na zróżnicowany charakter wykorzystywanych środków złożą się: bogaty materiał archiwalny – oryginalne zdjęcia, dokumentacja filmowa, druki ulotne, wielkoformatowe powiększenia, eksponaty z epoki. Siłą wystawy będzie scenograficzny rozmach aranżacji szeroko wykorzystującej stosowane podczas akcji rekwizyty (repliki w skali 1:1). Prezentacja nastawiona będzie również na interakcję z widzem.
Konstrukcja wystawy Pomarańczowej Alternatywy w Galerii MCK umożliwi wielopoziomowość odbioru – ogólne zapoznanie się ze zjawiskiem Pomarańczowej Alternatywy i towarzyszącym jej kontekstem polityczno-społecznym (tzw. fast track); możliwość wniknięcia w szczegółowe aspekty działań happeningowych, wyodrębniona zostanie również specjalna ścieżka zwiedzania dla dzieci.
Pendant do wystawy będą 3 prace wykonane przez współczesnych artystów i umieszczone w przestrzeni miasta. Punktem wyjścia dla ich powstania będzie historia Pomarańczowej Alternatywy – zaproszeni do udziału twórcy wydobędą z dziejów PA , to co dla nich najbardziej ciekawe i intrygujące. Jednocześnie miejsce ekspozycji tych projektów – miasto, będzie się odwoływało do ulicznego charakteru PA.
Wydarzenia towarzyszące:
W ramach projektu zrealizowany zostanie bogaty program wydarzeń towarzyszących. Złożą się na niego serie wykładów z udziałem zaproszonych gości poruszające zarówno tematykę związaną bezpośrednio z Pomarańczową Alternatywą, jak i zagadnienia związane z charakterystyką epoki; warsztaty dla dzieci i młodzieży szkolnej. Dodatkowo planowany jest cykl pokazów filmowych prezentujących reprezentatywne dla okresu PRL produkcje – będą to zarówno materiały skierowane do dorosłego widza, jak i do najmłodszych (filmy animowane studia Semafor). Na czerwiec planowana jest jednodniowa konferencja stanowiąca próbę podsumowania ruchu Pomarańczowej Alternatywy.
Wydawnictwo towarzyszące:
Publikacja obok warstwy ilustracyjnej, zawierać będzie kilkanaście artykułów problemowych poruszających fenomen Pomarańczowej Alternatywy z perspektywy różnych dziedzin: historii, polityki, socjologii, kulturoznawstwa, historii sztuki, teatrologii. Poszczególni autorzy ustosunkują się krytycznie do zagadnienia ruchu happeningowego, czyniąc z niego punkt wyjścia dla swoich rozważań, ich przedmiot, ale także tło dla ukazania szerszych zjawisk, jakim były sztuka ulicy, ruchy społeczne czy rzeczywistość PRL-u. Wśród autorów znajdą się m.in. Bronisław Misztal, Padraic Kenney, Jurij Andruchowycz, Michał Ogórek.
O.pl Polski Portal Kultury objął patronat medialny nad wystawą.
Pomarańczowa Alternatywa – happeningiem w komunizm
19 czerwca – 2 października 2011
Międzynarodowe Centrum Kultury
Kraków, Rynek Główny 25
