28 i 29 maja 2011 roku o godz. 18.00 w Operze Śląskiej w Bytomiu będzie można zobaczyć operę Don Carlos Giuseppe Verdiego.
Opery Verdiego cieszą się na bytomskiej scenie ogromną popularnością. Po Nabucco, Aidzie, Traviacie i Rigoletto trafił na afisz Don Carlos. Pierwsza premierowa realizacja tego tytułu miała miejsce w 1955 roku, w reżyserii i inscenizacji Jerzego Zegalskiego, pod kierownictwem muzycznym Włodzimierza Ormickiego i w scenografii Józefa Szajny. W roku 1967 arcydzieło było wznowione, zawsze w doborowej obsadzie, bo opera ta wymaga grona najlepszych śpiewaków.
Verdi napisał Don Carlosa na zamówienie Wystawy Paryskiej. Libretto osnute na dramacie Friedricha Schillera, napisane było częściowo przez Josepha Mery’ego, a dokończone przez Camille’a du Locle’a. Kompozytor stworzył swoje dzieło w Genui, gdzie schronił się przed działaniami wojennymi prusko-austrackiego konfliktu w 1866 roku. Prapremiera opery Verdiego odbyła się w 1867 roku w Paryżu i choć początkowo nie odniosła sukcesu, z biegem czasu zdobyła sobie zasłużone powodzenie i po dziś dzień zaliczana jest do kanonu największych arcydzieł włoskiej muzyki operowej. Verdi nie był jednak z pierwotnej wersji swego dzieła w pełni zadowolony i kilkanaście lat po premierze, zabrał się do powtórnego opracowania opery; w roku 1884 powstało nowe libretto w języku włoskim – dla mediolańskiej La Scali. Ta wersja Don Carlosa jest zdecydowanie krótsza od paryskiej – usunięty został cały zawiązujący akcję, akt I.
Akcja rozgrywa się w Hiszpanii ok. 1560 r. Krajem rządzi Inkwizycja i ślepo jej podporządkowany król Filip II. Ze względów politycznych Filip zawarł małżeństwo z francuską księżniczką Elżbietą de Valois, nie bacząc, że doprowadził tym samym do zerwania zaręczyn Elżbiety ze swym synem Carlosem. Hiszpański infant – Don Carlos – jest zrozpaczony utratą ukochanej. Nadchodzi Markiz Posa – grand hiszpański. Infant zwierza się markizowi ze swojego uczucia do królowej; Posa pragnie nakłonić Don Carlosa do stanięcia na czele ruchu mającego wyzwolić Flandrię, a następnie i samą Hiszpanię spod tyranii króla i Inkwizycji.
Don Carlos i markiz Posa zapewniają się wzajemnie o wielkiej przyjaźni. Elżbieta także kocha Carlosa, ale mimo targających nią uczuć, jest wierna królowi Filipowi; Carlosa kocha również księżniczka Eboli, która w szale zazdrości przynosi królowi szkatułkę Elżbiety, a w niej – portret Carlosa. To przekonuje Filipa o niewierności małżonki. Carlos prosi króla o pełnomocnictwo nad Flandrią, ale spotyka się z odmową. Za to działa Święta Inkwizycja. Na stosie, w obecności króla, królowej i całego dworu, zostają spaleni Flandryjczycy. Wielki Inkwizytor radzi królowi zabić też Don Carlosa…
Miłość infanta do młodej macochy, starcza zazdrość Filipa o własnego syna – oto tło dramatu. Jest też tło polityczne: walka Flandrii o uwolnienie się spod krwawego jarzma Hiszpanii.
libretto: Joseph Mery i Camille du Locle, wg dramatu Friedricha Schillera;
tekst włoski: Antonio Ghislanzoni
spektakl w oryginalnej wersji językowej
kierownictwo muzyczne: Tadeusz Serafin
reżyseria i scenografia: Waldemar Zawodziński
ruch sceniczny i choreografia: Janina Niesobska
Kierownik chóru: Krzysztof Martyniak
Kierownik baletu: Olga Kozimala-Kliś
Współpraca muzyczna: Dorota Agnoletto, Krzysztof Dziewięcki, Andrzej Knap
Asystenci reżysera: Maciej Komandera, Jarosław Świtała
Asystentka scenografa: Katarzyna Zbłowska
Korepetytorzy: Larysa Czaban, Halina Mansarlińska, Halina Teliga
Konsultacja językowa: Dorota Agnoletto
Opera Śląska
41-902 Bytom
ul. Moniuszki 21-23
