11 lutego 2012 r. na dużej scenie w Teatrze Współczesnym w Szczecinie odbędzie się premiera komedii Ayckbourna w reżyserii Anny Augustynowicz.
Zaskakująca angielska komedia rozgrywająca się w piętrowej przestrzeni tak, jak piętrowe jest oszustwo w tytułowym rodzinnym interesie. Czy powołanie na dyrektora firmy człowieka uczciwego ma zaświadczyć o jej nieskazitelności czy raczej służyć dalszemu maskowaniu korupcji? Czy uczciwość może pozostać bez skazy w otoczeniu kłamstwa? Odpowiedź okaże się co najmniej nieoczekiwana.
Alan Ayckbourn (ur. 1939 w Londynie) – dramatopisarz (jeden z najczęściej wystawianych po Szekspirze), reżyser, aktor, dyrektor artystyczny The Stephen Joseph Theatre w Scarborough (1972-2009), gdzie wyreżyserował prawie wszystkie swoje sztuki teatralne.
Początek jego kariery dramatopisarskiej związany jest z wykonywanym zawodem aktora. Kiedy Ayckbourn skarżył się na jedną z granych przez siebie ról, Stephen Joseph – jego mentor i założyciel teatru w Scarborough, doradził mu, że jeśli chce grać lepsze role, musi je sam dla siebie napisać.
Duży rozgłos, także poza granicami kraju, przyniosła mu premiera Relatively Speaking (Wszystko jest względne, 1967), a także kolejne komedie, spośród których wymienić warto: How the Other Half Loves (Jak się kochają w niższych sferach, 1969), Absurd Person Singular (Wszystkiego najlepszego, 1972), Bedroom Farce (Farsa na trzy sypialnie, 1975).
Alan Ayckbourn jest pisarzem bardzo płodnym – w ciągu 53 lat napisał 76 sztuk teatralnych, które zostały przetłumaczone na ponad 35 języków i wystawiane są z powodzeniem na najlepszych scenach całego świata, a także adaptowane dla filmu i telewizji. Za swoją twórczość otrzymał wiele ważnych nagród i odznaczeń. W 1997 za zasługi dla teatru otrzymał z rąk królowej Elżbiety tytuł szlachecki.
Mały rodzinny interes jest jedną z niewielu sztuk, która nie miała swojej premiery na macierzystej scenie Ayckbourna w Scarborough. Autor napisał ją na zamówienie dla Royal National Theatre w Londynie i tam, w maju 1987, wystawił w swojej reżyserii. Inscenizacja odniosła ogromny sukces i otrzymała prestiżową brytyjską nagrodę dla najlepszego przedstawienia roku.
Sztuka spotkała się z dużym zainteresowaniem. Choć autor odcinał się od określania jej mianem polityczna, krytycy często traktują Mały rodzinny interes jako satyryczny komentarz okresu thacheryzmu. To właśnie w 1987 – roku premiery przedstawienia, Margaret Thatcher wypowiedziała słynne słowa: Nie ma czegoś takiego jak społeczeństwo, a za podstawowy obowiązek obywateli uznała przede wszystkim dbanie o siebie samych. Także Mark Ravenhill nazwał Mały rodzinny interes najistotniejszą sztuką polityczną lat 80., która zainspirowała go jako pisarza.
Mimo że wymogi dotyczące obsady i scenografii nie pozwalały na częste jej inscenizowanie, sztuka doczekała się wielu znaczących realizacji. Swoją premierę miała m.in. w 1992 na Broadway’u. W 2009 z okazji siedemdziesiątych urodzin autora BBC Radio 3 przygotowało adaptację Małego rodzinnego interesu, w której udział wzięli m.in. Alfred Molina (Jack), Julian Sands (Desmond) i Adam Godley (detektyw Benedict). Polską prapremierę sztuki wyreżyserował w 1990 dla Teatru Telewizji Stanisław Mączyński. Szczecińska realizacja Anny Augustynowicz jest pierwszą inscenizacją komedii na polskiej scenie teatralnej.
obsada: Maria Dąbrowska, Małgorzata Klara, Iwona Kowalska, Grażyna Madej, Joanna Matuszak, Kinga Piąty, Arkadiusz Buszko, Marian Dworakowski, Adam Kuzycz-Berezowski, Paweł Niczewski, Wiesław Orłowski, Wojciech Sandach, Przemysław Walich
Mały rodzinny interes Alan Ayckbourn
przekład: Małgorzata Semil
reżyseria: Anna Augustynowicz
scenografia: Marek Braun
kostiumy: Wanda Kowalska
muzyka: Jacek Wierzchowski
reżyseria światła: Krzysztof Sendke
asystent reżysera: Przemysław Walich
