Od 18 do 25 lutego 2012 r. w Kinie Iluzjon Filmoteki Narodowej w Warszawie w ramach cyklu Mistrzowie Kina odbędzie się przegląd filmowy Miloš Forman w 80. rocznicę urodzin. 18 lutego 80. urodziny obchodził będzie jeden z najciekawszych i najbardziej rozpoznawalnych reżyserów pochodzących z byłego bloku wschodniego, z tej okazji organizatorzy zaprezentują najlepsze i najbardziej doceniane przez widzów i krytykę filmy reżysera.
W sumie w trwającym tydzień przeglądzie organizatorzy zaprezentują 6, spośród 18 do tej pory zrealizowanych, pełnometrażowych filmów wyreżyserowanych przez Formana.
Plan projekcji:
18 lutego, godz. 17.45 Pali się, moja panno (Hoří, má panenko / La fiesta de bomberos / Fuoco, ragazza mia) Czechosłowacja/Włochy 1967 73’
18 lutego, godz. 19.15 Amadeusz (Amadeus) USA 1984 160’
19 lutego, godz. 17.30 Lot nad kukułczym gniazdem (One Flew Over the Cuckoo’s Nest) USA 1975 133’
21 lutego, godz. 20.00 Miłość blondynki (Lásky jedné plavovlásky) Czechosłowacja 1965 80’
22 lutego, godz. 17.45 Hair (Hair) USA/RFN 1979 121’
23 lutego, godz. 17.45 Człowiek z księżyca (Man on the Moon) USA 1999 118’
25 lutego, godz. 17.30 Lot nad kukułczym gniazdem (One Flew Over the Cuckoo’s Nest) USA 1975 133’
Miloš Forman – urodził się w czeskim Čáslaviu 18 lutego 1932 r. Miał 9 lat, kiedy jego rodzice zginęli podczas II wojny światowej – matka w obozie w Oświęcimiu, ojciec w Buchenwaldzie. Po ukończeniu wydziału reżyserii w praskiej szkole filmowej Miloš Forman szybko zdobył uznanie reżyserując w Czechosłowacji filmy krótkometrażowe i satyryczne komedie we współpracy z operatorem Miroslavem Ondříčkiem – Laterna magika II (1960), Konkurs (1963), Gdyby tych kapel nie było (1963).
Debiutem fabularnym reżysera była komedia Czarny Piotruś (1963), z sukcesem pokazana na festiwalach w Cannes, Montrealu i Nowym Jorku. Reżyser stał się czołowym przedstawicielem nowego kina czeskiego, które zdobyło popularność w wielu krajach. Zrealizowany w 1965 roku film Miłość blondynki otrzymał nagrody w Locarno i Wenecji. W 1967 roku wszedł na ekrany ostatni zrealizowany przez Formana w rodzinnym kraju film Pali się, moja panno.
W 1968 roku reżyser wyjechał do USA, by na zaproszenie wytwórni Paramount Pictures nakręcić film Odlot. W tym czasie w Pradze został stłumiony bunt przeciwko reżimowi sowieckiemu zwany Praską wiosną i Miloš Forman zdecydował się pozostać w Stanach Zjednoczonych. Odlot, który miał premierę w 1971 roku nie odniósł sukcesu u publiczności, chociaż cieszył się wielkim uznaniem krytyki i otrzymał Nagrodę Jury na festiwalu w Cannes.
Jednak przez pewien czas Forman nie mógł znaleźć sobie miejsca w obcym kraju, wśród obcych ludzi o obcej mentalności. Dopiero gdy Michael Douglas zaproponował mu nakręcenie Lotu nad kukułczym gniazdem, Miloš Forman złapał drugi oddech. Film, który wszedł na ekrany w 1975 roku był olbrzymim sukcesem. Jego przewrotna forma, ukazująca szpital dla psychicznie chorych, a w istocie głosząca prawo jednostki do wolności była czytelna wszędzie. Film otrzymał pięć Oskarów w najważniejszych kategoriach: najlepszy reżyser, aktor, aktorka, film i scenariusz.
Ten sukces umożliwił Formanowi nakręcenie znakomitego musicalu Hair (1979) opowiadającego o grupie nowojorskich dzieci-kwiatów w dobie wojny wietnamskiej. Film otrzymał dwie nominacje do Złotych Globów, Nagrodę Davida di Donatello za reżyserię i dźwięk oraz nominację do Cezara. W 1981 roku powstał nominowany do ośmiu Oscarów, nagrody BAFTA i siedmiu Złotych Globów Ragtime, historia poruszająca problem rasizmu, rozgrywająca się w Nowym Jorku w 1910 r.
Osiem Oscarów i wiele innych prestiżowych nagród przyniosła Formanowi ekranizacja sztuki Petera Shaffera – Amadeusz (1984). Zrealizowany w 1989 Valmont, adaptacja Niebezpiecznych związków poniósł klęskę frekwencyjną, głównie z powodu wcześniejszej o rok wersji Stephena Frearsa, która odniosła sukces i przyćmiła premierę filmu Formana, nominowanego do Oskara, nagrody BAFTA i Cezara.
W 1996 roku powstała kontrowersyjna opowieść o równie kontrowersyjnej postaci, jaką był Larry Flynt, redaktor pornograficznego czasopisma Hustler. Skandalista Larry Flynt otrzymał wśród wielu innych nagród dwie nominacje do Oskara, dwa Złote Globy i Złotego Niedźwiedzia w Berlinie w 1997 r. Kolejną zrealizowaną przez Formana biografią był Człowiek z księżyca (1999), poświęcony amerykańskiemu komikowi Andy Kaufmanowi, ze świetną, nagrodzoną Złotym Globem kreacją Jima Carreya. Film otrzymał w sumie trzy nagrody i piętnaście nominacji, wśród nich Srebrnego Niedźwiedzia za reżyserię w Berlinie w 2000 r.
Ostatnim jak dotąd dziełem Miloša Formana jest film Duchy Goi (2006), biografia hiszpańskiego malarza Francisco Goi, nagrodzona pięcioma nominacjami do różnych nagród. W postprodukcji znajduje się film The Ghost of Munich.
18 – 25 lutego
Kino Iluzjon Filmoteki Narodowej
Biblioteka Narodowa
al. Niepodległości 213, wejście A
Warszawa
