Od 8 marca 2012 roku w Pałacu Sztuki TPSP w Krakowie będzie można oglądać wystawę prac Artura Szyka Dziedzictwo polsko-żydowskiego artysty I-szej połowy XX wieku. Wystawa obejmuje przede wszystkim iluminowany przez artystę Statut Kaliski Bolesława Pobożnego z XIII wieku, Hagadę Lwowską, serię Polsko-Amerykańskiego Braterstwa oraz karykatury antynazistowskie z czasów II Wojny Światowej.
Twórczość Artura Szyka jest ewenementem w dziejach współczesnego malarstwa miniaturowego. Bogata, nacechowana jego talentem i osobowością twórczość imponuje zarówno bogactwem ilościowym, jak też rozległą i różnorodną tematyką.
Tworzył z pasją i benedyktyńską cierpliwością całe cykle poświęcone ważnym wydarzeniom historycznym i postaciom zapisanym w dziejach ludzkości. W latach 1926-1928 powstaje najważniejsze dzieło Artura Szyka, uznanego już w świecie mistrza miniatury – sławny cykl Statut Kaliski. Nadany Żydom w 1264 roku przez zasiadającego na tronie wielkopolskim Bolesława Pobożnego (1221-1273) gwarantował ludności żydowskiej wolność wyznawania religii mojżeszowej, organizowania wspólnot religijnych zgodnie z wymogami judaizmu, pełną swobodę gospodarczą oraz bezpieczeństwo zarówno mienia jak i życia.
Historyczne znaczenie Statutu Kaliskiego podkreśla fakt, ze Kazimierz Wielki (1310-1370), w rok po objęciu rządów w 1334 roku potwierdził, a nawet częściowo rozwinął nadany Żydom przywilej Bolesława Pobożnego. Inni monarchowie, m.in. Kazimierz Jagiellończyk, Zygmunt Stary, Zygmunt August, Stefan Batory i inni królowie elekcyjni – nie tylko utrzymali ten przywilej z pewnymi modyfikacjami, ale także poszerzali prawa i przywileje Żydów, przyczyniając się tym samym do uregulowania współżycia Żydów z Polakami.
Autor nie ograniczył tego cyklu tylko do epoki powstania Statutu. Ukazuje on tu wkład Żydów do rozwoju gospodarki i kultury Polski, do walk narodowowyzwoleńczych sięgając czasów współczesnych.
Statut Kaliski Artura Szyka wystawiony był w 1931 roku m.in. w Londynie, Genewie, Paryżu, w Nowym Jorku oraz w Bibliotece Kongresu USA w Waszyngtonie, stając się prawdziwą sensacją artystyczną. Na wystawie w Londynie otworzył przywódca syjonistyczny Nachum Sokołów oraz ówczesny ambasador Polski w Paryżu, Alfred Chłapowski, który nabył jeden z pierwszych egzemplarzy Statutu i uroczyście wręczył go Sokołowowi jako dar dla Żydów w Palestynie. Pokazanie Statutu w Warszawie w Muzeum Narodowym w kwietniu 1929 roku było wielkim triumfem artysty – obecny był cały świat dyplomatyczny stolicy. Dzieło, poza wystawa, zostało pokazane na Zamku Warszawskim prezydentowi Ignacemu Mościckiemu i w Belwederze marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu.
W latach 1932-1933 zorganizowano pod wysokim patronatem ministra spraw zagranicznych hr. Augusta Zalewskiego – objazdową wystawę dzieł Artura Szyka łącznie ze Statutem Kaliskim w 14 miastach Polski, w tym w Krakowie. Tak więc, po 80 latach, Pałac Sztuki w Krakowie ponownie gości twórczość tego polskiego patrioty – żydowskiego współobywatela – który pokazuje Polskę jako kraj gościnny i tolerancyjny na miarę współczesnej, pokojowej, wielokulturowej Europy.
Aleksander B. Skotnicki, Stradomskie Centrum Dialogu w Krakowie
Wernisaż: 8 marca, godz. 17.15
Pałac Sztuki Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych
Plac Szczepański 4
Kraków
