22 marca 2012 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie odbyła się komisja konserwatorska do obrazu Leonarda da Vinci Dama z gronostajem, której celem była ocena stanu zachowania dzieła po zagranicznych podróżach oraz konsultacje dotyczące dalszych badań.
W komisji wzięli udział rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków, przedstawiciel Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezes Fundacji XX Czartoryskich.
Muzeum Narodowe w Krakowie zaprezentowało raport z zagranicznych podróży dzieła oraz dokumentację aktualnego stanu zachowania, który został opracowany przez konserwatorów i naukowców MNK. Przedstawiono również propozycję kolejnych badań, których celem jest jeszcze dokładniejsze rozpoznanie struktury obiektu oraz udoskonalenie strategii jego ochrony.
Raport dotyczący transportów potwierdził, iż wartości wszystkich parametrów (mikroklimatycznych i wstrząsów) zarejestrowanych w czasie transportu oraz ekspozycji mieszczą się w granicach norm i wytycznych dotyczących wypożyczeń obrazu, co oznacza, że transporty zostały bardzo dobrze przygotowane, a obiekt odpowiednio zabezpieczony. Komisja podkreśliła, iż wszystkie wypożyczenia zostały przygotowane przez MNK na najwyższym, światowym poziomie, co zapewniło maksymalne zminimalizowanie zagrożeń na każdym etapie i w każdym miejscu.
Dokumentacja aktualnego stanu zachowania została wykonana przy pomocy najnowocześniejszych, nieinwazyjnych metod badawczych. Według opinii Komisji, wyniki badań potwierdziły, że obiekt powrócił do Krakowa w stanie niepogorszonym, choć nie można wykluczyć zmian na poziomie mikro, związanych z naturalnym procesem starzenia się obrazu. Równocześnie eksperci podkreślili, że stan zachowania obrazu choć stabilny, należy określić jako osłabiony, co tyczy się szczególnie uszkodzonej części drewnianego podobrazia oraz niektórych mocno spękanych partii warstwy malarskiej. Komisja uznała, że należy przeprowadzić dalsze badania, dotyczące struktury obiektu, szczególnie dające informacje o wytrzymałości 4mm deski, na której obraz jest namalowany, oraz przemalowanego tła.
Komisja oświadczyła, że przeprowadzone przez MNK badania stanu zachowania po raz pierwszy w historii pozwoliły na tak dokładne udokumentowanie stanu dzieła a dzięki posiadanej aparaturze i doświadczonym, interdyscyplinarnym specjalistom poziom tych badań spełnia najwyższe standardy XXI wieku. Ważny jest również fakt, iż są to pierwsze badania wykonane przez polskich specjalistów od blisko 60 lat.
Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków Jan Janczykowski podkreślił, że warunkiem wydania przez niego zgody na zagraniczne podróże obrazu było przedstawienie przez Muzeum szczegółowego raportu przedstawiającego stan zachowania obrazu po powrocie z Londynu. Muzeum wypełniło ten wymóg i wykonało niezbędne badania, które pozwoliły stan obiektu rzetelnie ocenić.
Eksperci jednogłośnie stwierdzili, że Muzeum Narodowe w Krakowie wywiązało się ze wszystkich zobowiązań, których się podjęło, związanych z podróżami obrazu, równocześnie rekomendując wykonanie dodatkowych badań we współpracy z polskim specjalistami i zagranicznymi konsultantami.
Muzeum jest gotowe badania takie przeprowadzić i, wspólnie z Fundacją Książąt Czartoryskich, opublikować, lecz uzależnia to od decyzji właściciela obrazu, czyli Fundacji, oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
