26 maja 2012 roku w Miejskim Centrum Kultury w Ostrowcu Świętokrzyskim odbędzie się uroczysta Inaugurację Obchodów Roku Jana Rybkowskiego.
31 stycznia 2012 r. Rada Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim jednogłośnie podjęła uchwałę ustanawiającą Rok Jana Rybkowskiego. W programie jego obchodów zaplanowano m.in. przegląd filmów reżysera i wystawę poświęconą jego działalności, spotkania autorskie z aktorami i współpracownikami ostrowieckiego reżysera, poświęconą mu biograficzną sesję popularnonaukową, a także konkursy tematyczne dla gimnazjalistów i uczniów szkół średnich.
W organizację imprez włączyły się m.in. Urząd Miasta, Miejskie Centrum Kultury, Muzeum Historyczno-Archeologiczne, Centrum Kształcenia Ustawicznego, Oddział PTTK im. Mieczysława Radwana oraz Poczta Polska, która planuje wydać kartę z wizerunkiem reżysera, ozdobioną okolicznościowym stemplem.
Podsumowaniem Roku Jana Rybkowskiego będzie okolicznościowe wydawnictwo w formie albumu, w którym znajdą się zarówno zdjęcia archiwalne jak i te wykonane w czasie tegorocznych obchodów oraz teksty poświęcone osobie, życiu i twórczości jednego z najwybitniejszych i najbardziej znanych ostrowczan.
Program
26 maja, godz. 10.00 – 14.00
Muzeum Historyczno-Archeologiczne
Popularnonaukowa sesja biograficzna z cyklu Wielkie postacie Ziemi Ostrowieckiej – Jan Rybkowski (1912- 1987) w setną rocznicę urodzin
- Jan Rybkowski we wspomnieniach rodziny– Zofia Dąbrowska
- Kochajmy Rybkowskiego – czyli o filmach, które się nigdy nie starzeją – dr Andrzej Kozieja z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
- Jana Rybkowskiego powroty do przeszłości, czyli „Chłopi” wywodzą się z Częstocic – mgr Wojciech Szymański
godz. 15.00 – 18.00, Kino Etiuda
Projekcja filmu Pierwsze dni ze wstępem Marka Nowickiego, reżysera, który współpracował z Janem Rybkowskim i prof. Janusza Detki z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
Jan Rybkowski (1912 -1987), jeden z najwybitniejszych reżyserów w dziejach polskiej kinematografii posiada ostrowieckie korzenie. Urodził się 4 kwietnia 1912 roku w osadzie Bolesławów koło Ostrowca, która cztery lata później została wcielona do miasta. Jego rodzicami byli Kazimiera i Bolesław Rybkowscy. Od 1924 przez rok uczył się w ostrowieckim gimnazjum im. Joachima Chreptowicza. W 1926 roku wyjechał do Poznania. Tam podjął naukę w Szkole Sztuk Zdobniczych im. J. Mehoffera i ukończył ją w 1931. Po ukończeniu szkoły w 1932 r. Jan Rybkowski trafił do podchorążówki na Bukówce w Kielcach. Służbę pełnił nie tyle w koszarach, co raczej w kasynie wojskowym, gdzie zajmował się głównie malowaniem dekoracji oraz karykatur kolegów i oficerów.
W 1935 roku podjął pracę jako scenograf w teatrze w Częstochowie. Po roku pracy przeniósł się do Warszawy, aby w 1937 roku wstąpić na Wydział Reżyserii w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. Studiował tam razem m. in. z Jerzym Duszyńskim, Danutą Szaflarską i Hanką Bielecką. Był współpracownikiem Leona Schillera w Teatrze Ateneum w Warszawie. W tym czasie m.in. opracował scenografię do przedstawienia dyplomowego Erwina Axera.
We wrześniu 1939 r. Jan Rybkowski został zmobilizowany, nie uczestniczył jednak w walkach z Niemcami. Po upadku II RP znalazł się w Białymstoku, gdzie współpracował z zespołem Państwowego Teatru Polskiego Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad.
W 1947 roku uzyskał uprawnienia reżysera teatralnego, jego pracą dyplomową był spektakl Dolina Szczęścia. W tym samym czasie związał się z filmem i od tego momentu właśnie ten gatunek sztuki pochłonął go bez reszty. Pracę w filmie Jan Rybkowski rozpoczął w 1947 roku, kiedy to razem z Wandą Jakubowską zrealizował Ostatni etap.
Co szczególnie istotne z punktu widzenia organizatorów obchodów Roku Jana Rybkowskiego, reżyser z Ostrowca lubił kręcić filmy blisko rodzinnych stron. Gniazdo powstało w Zawichoście i Dołach Biedrzychowskich nad Wisłą, a Pierwsze dni Rybkowski filmował na terenie Huty Ostrowiec oraz rodzinnych Częstocic. Niektóre z jego filmów zostały wycofane z kin przez cenzurę, miedzy innymi Kiedy miłość była zbrodnią.
Nie zabrakło jednak w jego dorobku obrazów cieszących się ogromną popularnością. Zaliczymy tu przede wszystkim ekranizacje o charakterze komediowym. Są to Nikodem Dyzma oraz trylogia o przygodach Pana Anatola (Kapelusz Pana Anatola, Pan Anatol szuka miliona, „Inspekcja Pana Anatola). Wielkim powodzeniem cieszyły się również zrealizowane przez Rybkowskiego ekranizacje klasycznych utworów literatury polskiej: Granica, serial Chłopi i jego wersja kinowa a także Dulscy i Rodzina Połanieckich.
Od 1972 roku J. Rybkowski był pracownikiem naukowym Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej i Teatralnej im. L. Schillera w Łodzi. W 1975 objął funkcję dziekana na Wydziale Reżyserskim tej uczelni. Był kilkakrotnie nagradzany za swą twórczość. Warszawska premiera, Pierwsze dni, Godziny nadziei, Dziś w nocy umrze miasto – za te obrazy reżyser został uhonorowany nagrodą państwową I stopnia.
Tekst do wydarzenia oraz notę biograficzną opracowali Kamil Lumer i Norbert Zięba.
Miejskie Centrum Kultury
Siennieńska 54
Ostrowiec Świętokrzyski
