30 maja 2012 roku w Oranżerii Pałacowej w warszawskim Wilanowie odbył się wernisaż wystawy Sztuka z kolekcji Barbary i Andrzeja Bonarskich, stanowiącej trzecią odsłonę projektu Uśpiony kapitał. Wystawa potrwa do 29 sierpnia.
Wystawa z kolekcji Barbary i Andrzeja Bonarskich to trzecia propozycja cyklicznego programu realizowanego przez Fundację Profile i Muzeum Pałac w Wilanowie pod hasłem Uśpiony kapitał, którego założeniem jest prezentacja najbardziej znaczących prywatnych kolekcji sztuki współczesnej i nowoczesnej. Muzeum Pałac w Wilanowie, angażując się w cykl, kultywuje tradycje działalności Stanisława Kostki Potockiego, wielkiego znawcy i kolekcjonera sztuki, który w 1805 r. w wilanowskim pałacu udostępnił publiczności swoją kolekcję, tworząc pierwsze otwarte muzeum sztuki w Polsce. W kulturze polskiej, ubogiej w wielkie kolekcjonerskie tradycje, działalność Andrzeja Bonarskiego jako animatora ówczesnej sceny artystycznej była bezprecedensowa, wynikała z fascynacji sztuką i zaangażowania w jej promocję.
Eksponowana kolekcja to wyjątkowy zbiór polskiej sztuki lat 80., obszerny zestaw obrazów i przykłady rzeźb zaliczanych do tzw. nowej ekspresji, z ikonicznymi dla tego okresu pracami takich artystów jak Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak czy Marek Sobczyk. To również unikatowe świadectwo dynamiki kultury w schyłkowym okresie PRL, kiedy kształtowały się nowe formy życia artystycznego. Do najważniejszych manifestacji tamtego czasu, dystansujących się od mecenatu struktur państwowych i ówczesnej przykościelnej opozycji, należały głośne pokazy organizowane przez Andrzeja Bonarskiego zarówno zbiorowe – jak kluczowa dla lat 80. wystawa Co słychać? (1987) – jak i cały szereg indywidualnych prezentacji artystów współtworzących kanony malarstwa z kręgu nowej ekspresji.
Kolekcja gromadząca wystawiane wówczas prace, powstająca w przeważającej części na bieżąco, oferuje wgląd w sztukę dekady, w której przemianom społecznym towarzyszyły przewartościowania artystyczne, a formacja twórców odrzucających retorykę oficjalnej władzy i podziemnej opozycji wypracowywała nowe idiomy sztuki, często wybujałej stylistycznie, pełnej humoru i ironii, niewspółmiernie kolorowej wobec szarej rzeczywistości, bywało, że niedorzecznie absurdalnej w egzotycznych odniesieniach. Wystawa zapoczątkowanej w tym czasie kolekcji jest okazją, by przyjrzeć się tej barwnej i emocjonującej, a potem zapomnianej dekadzie. Spojrzenie na prezentowane zbiory w kontekście wydarzeń ówczesnej sceny artystycznej umożliwiają pokazywane na wystawie filmy dokumentujące większość z 22 wystaw zorganizowanych przez Andrzeja Bonarskiego od 1986 do 1991 r.
Ekspozycja obejmuje również wybór z późniejszej części zbiorów powiększających się w kolejnych dekadach o znaczące dzieła faworytek feministycznej krytyki, jak Zofia Kulik, Natalia LL, Katarzyna Kozyra, Katarzyna Górna. W tej części kolekcji, oscylującej pomiędzy różnymi wątkami i postaciami sztuki współczesnej, znacząco prezentują się prace Władysława Hasiora, którego Andrzej Bonarski uczynił jednym z głównych bohaterów swojej ostatniej wystawy zorganizowanej w 1991 r. w warszawskiej Zachęcie pod hasłem Polski szyk. Nieznanym dotąd wątkiem kolekcji jest zestaw prac Henryka Stażewskiego, m.in. seria jego autoportretów i przede wszystkim niepublikowane wcześniej szkice.
Zgodnie z zamierzeniem cyklu prezentowane zbiory różnicują bądź dopełniają obraz sztuki znany z kolekcji muzealnych i zbiorów publicznych. Programowy charakter części kolekcji poświęconej sztuce lat 80. czyni ją jednym z najważniejszych odniesień w debacie na temat kultury artystycznej tej odzyskiwanej ostatnio dekady.
Uśpiony kapitał 3: Sztuka z kolekcji Barbary i Andrzeja Bonarskich
Od 30 maja do 29 sierpnia 2012
Oranżeria Pałacowa w Wilanowie
St. Kostki Potockiego 10/16
Warszawa
Kurator wystawy: Bożena Czubak
