25 sierpnia Ośrodek KARTA zaprasza na spotkanie z udziałem Tomasza Najdera (syna Marcelego Najdera, autora dzienników W zawieszeniu), Marty Janczewskiej (opiekuna merytorycznego serii Żydzi polscy) i Zbigniewa Gluzy (prezesa Ośrodka KARTA).
W zawieszeniu jest wielopoziomową relacją ofiary, której udało się przeżyć Zagładę. Zasadniczą jego część stanowi zapis diarystyczny (tworzony na gorąco), powstały między początkiem 1943 roku a marcem 1944 w bunkrze w Kołomyi, gdzie Marceli Najder wraz ze swą żoną Polą oraz ośmioma innymi osobami ukrywał się po likwidacji getta. Przedmiotem zapisu jest codzienność uwięzionych oraz skomplikowane relacje psychologiczne między Żydami ukrywającym ich Polakiem, Andrzejem Śliwiakiem, odznaczonym po wojnie medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Autor uzupełnia dziennik częścią wspomnieniową (także spisaną w bunkrze), dotyczącą losów jego i żony w getcie kołomyjskim. Przybliża ona nieznane realia okupacyjne i historię Zagłady z perspektywy pełnionej przez Marcelego Najdera w getcie funkcji policjanta.
Marceli Najder urodził się w 1914 roku w Bolechowie, w rodzinie żydowskiej. W 1938 roku uzyskał dyplom magistra farmacji na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie; w 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej. W 1942 roku, po zwolnieniu z posady w aptece, został członkiem plutonu sanitarnego Jüdischer Ordnungsdienst (Żydowskiej Służby Porządkowej) w getcie w Kołomyi. Od 1943 roku pisał dzienniki, które zaraz po wojnie uzupełnił wspomnieniami z wcześniejszego okresu. Po 1945 roku pracował jako farmaceuta. Z ramienia Stronnictwa Demokratycznego był również posłem w Sejmie PRL. Zmarł w 1991 roku. Wiele lat po śmierci ojca, syn Tomasz odnalazł rękopis, który następnie złożył w zbiorach Archiwum Wschodniego, w Ośrodku KARTA.
Spotkanie z Marcelem Najderem
25 sierpnia 2012 rok godz. 16.00
Austrackie Forum Kultury
ul. Próżna 8
Warszawa
