Nakładem wydawnictwa Świat Książki ukazała się książka Bruce’a Chatwina Pod słońcem – Listy. Autorami wyboru i redakcji listów są Elizabeth Chatwin i Nicholas Shakespeare.
Kocham cię na kawałki – napisał ze szkoły dziewięcioletni Bruce Chatwin do swojej matki. Z zebranych w tym tomie listów i kartek autora Utza i W Patagonii również poznajemy na kawałki. Pisał je do najróżniejszych ludzi przez całe swe życie – niedługie, ale którym z pewnością mógłby obdarzyć jeszcze parę osób. Listy to żywa, fascynująca kronika losów Chatwina, a zarazem – dzięki szerokiemu omówieniu kontekstu, w jakim listy te były pisane – jedyna w swoim rodzaju opowieść o czasach i miejscach, w jakich żył brytyjski pisarz, pełna niezwykłych ludzi, w tym wielu sławnych. Opowieść o angielskich szkołach, kulisach działalności wielkiego Domu Aukcyjnego Sotheby’s i studiach na uniwersytecie w Edynburgu, o Ameryce, skąd pochodziła żona Chatwina, Elizabeth, o pracy w redakcji The Sunday Times, i wreszcie – last but not least – o miejscach, które Chatwin przemierzył, od Ameryki Południowej (podróż ta zaowocowała napisaniem W Patagonii), przez Afrykę (Wicekról Ouidah) po Australię (Pieśni stworzenia).
Chatwin-pisarz objawia się w tych listach zaskakująco wcześnie, gdy mając lat czternaście, spędza wakacje w Szwecji. Dość niefortunnie się złożyło, że pasażerami mojej kabiny byli: młody mężczyzna, który miał nadzieję zostać zakonnikiem i modlił się głośno po łacinie przez całą noc, i drugi, który zdaje mi się był polskim Żydem i przez całą noc głośno chrapał. To już brzmi jak fragment z jego powieści. Pojawia się pierwszy zakupiony stary mebel, fotel Ludwik XVI. Wkrótce Bruce Chatwin dostaje pracę w Sotheby’s i zaczyna podróżować. Odbywa wyprawę śladami Byrona, portretuje świat, którego dawno nie ma i drugi, jemu współczesny, którego za kilkadziesiąt lat już nie będzie. O pieniądzach jeszcze tu praktycznie nie słyszeli – pisze z Sycylii w roku 1960. Osiem lat później, w drodze na Wschód, zawita do Warszawy. Wizyta wielce fantastyczna (…) Swoboda ruchu ograniczona przez brak komunikacji miejskiej – doniesie żonie ze stołecznego hotelu Bristol.
Pisze w listach o wielu nieoczekiwanych przygodach (następnie przetworzonych w jego dziełach) i prawdziwej męczarni z pisaniem książki o nomadach, będącej próbą odpowiedzi na to, co jest dla mnie pytaniem nad pytaniami: naturę ludzkiego niepokoju.
A sam Bruce Chatwin? Jego natura, ekstrawertyczna w korespondencji, a przecież osobliwie introwertyczna, pozostaje zagadką. Być może rację ma Lane Fox, mówiąc że Bruce nie był w gruncie rzeczy romantykiem. Był dobrze poinformowany o rzeczach z pozoru romantycznych i egzotycznych. Tajemnica Poliszynela, czyli biseksualność pisarza, również znajduje w Listach dyskretne odzwierciedlenie zarówno w czułych listach do żony, jak w więcej niż ciepłych słowach do Jamesa Ivory’ego, z którym zbliżył się na początku lat 1970. Ostatnie strony tej książki są naprawdę przejmujące: to listy człowieka, ukrywającego przed światem, że jest chory na AIDS, który – jak napisała jego żona – miał nadzieję, że wytrzyma do wynalezienia leku.
Bruce Chatwin (1940-1989) był angielskim pisarzem i podróżnikiem. Początkowo pracował w domu aukcyjnym Sotheby’s w Londynie, wsławiając się ogromną wiedzą i intuicją w rozpoznawaniu falsyfikatów. W latach 1972-1975 pisał artykuły dla gazety The Sunday Times. Z dnia na dzień rzucił pracę i ruszył w podróż do Ameryki Południowej. Pokłosiem trwającej pół roku wyprawy tropem dawnych gangsterów, osiadłych tam potomków emigrantów z Walii i śladów prehistorycznych zwierząt była książka W Patagonii, błyskotliwy amalgamat fantazji i faktów. Przyniosła Chatwinowi wielkie uznanie, została wyróżniona nagrodami Hawthornden i E.M. Forstera, dziś uznawana jest za klasykę reportażu literackiego. Kolejne, wyróżniające się oryginalnością i klarownością stylu książki, w tym Pieśni stworzenia oraz Co ja tu robię?, ugruntowały pozycję Chatwina jako jednego z najbardziej interesujących twórców literatury podróżniczej. Chatwin stworzył również wybitne dzieła, zaliczane do fikcji literackiej: Wicekról Ouidah, Na Czarnym Wzgórzu i Utz. Był jedną z najbardziej znanych postaci angielskiego życia literackiego i towarzyskiego. Zmarł na AIDS 18 stycznia 1989 roku w Nicei.
Pod słońcem – Listy, Bruce Chatwin
Wydawnictwo Świat Książki
