Obrazy, akwarele, ryciny żurnalowe z propozycjami przebrań, oryginalne stroje i akcesoria balowe – to eksponaty, które można będzie zobaczyć w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu, na wystawie Świat w zwierciadle mody.
Celem autorek ekspozycji jest pokazanie różnorodności i bogactwa XIX-wiecznych strojów maskaradowych oraz przybliżenie tradycji wrocławskiego karnawału.
Koniec XVIII, a zwłaszcza XIX w. to czas demokratyzacji mody i form rozrywki, również balów kostiumowych, które kiedyś były przywilejem arystokratów. Popularność balów w szerszych kręgach społecznych spowodowała wzrost zapotrzebowania na atrakcyjne propozycje przebrań. Żurnale publikowały ryciny, a nawet tematyczne teki grafik z propozycjami kostiumów, opracowywano specjalne poradniki i broszury.
Inspirację czerpano z różnych źródeł. Niektóre stanowiły kontynuację dawniejszych tradycji dworskiej maskarady, np. przebrania tureckie, stroje pastoralne, kostiumy inspirowane karnawałem weneckim i komedią dell’arte. Inne odzwierciedlały charakterystyczne dla XIX w. zainteresowanie historią i recepcję historycznego malarstwa i powieści.
Natchnienia dostarczały też opera, teatr, a także bieżące wydarzenia polityczne, wynalazki i osiągnięcia techniki (kolej, wieża Eiffla) oraz nowinki obyczajowe (emancypacja kobiet). Repertuar kostiumowy rozszerzał się także dzięki wyprawom badawczym, odkryciom archeologicznym i poznaniu cywilizacji odległych w czasie i przestrzeni, np. starożytnej Mezopotamii, Indii, Japonii.
W epoce rozwoju nacjonalizmów z jednej i naukowej etnografii z drugiej strony, modnym przebraniem stały się odtwarzane stroje narodowe i regionalne ludów europejskich. Na rycinach z XIX-wiecznych żurnali, obrazach, gwaszach i akwarelach można będzie zobaczyć przykłady wyżej wymienionych strojów.
Druga część wystawy poświęcona została karnawałowi wrocławskiemu. Z niej można się będzie dowiedzieć m.in. o komediach ostatkowych, studenckich pochodach błaznów i o Turnieju Czarownic odbywającym się na placu Solnym. Dzięki zachowanym zaproszeniom przypomniane zostaną zabawy karnawałowe w stylu chłopskich wesel i najgłośniejsze z nich, urządzane przez przez śląskiego magnata hrabiego Schaffgotscha.
Autorki wystawy dużo miejsca poświęcają salom, w których organizowano reduty, czyli bale maskowe. Za najbardziej wykwintną uchodziła sala redutowa przy ulicy Biskupiej 13, należąca do pani Locatelli. Właścicielka uważana była za wyrocznię dobrego smaku i pilnowała, by zabawy nie naruszały zasad dobrego tonu. Zaproszenia na jej bale często zawierały zakaz wstępu dla masek oraz przebrań wulgarnych i niestosownych. To u niej odbył się jeden z wrocławskich bali maskowych z udziałem króla Fryderyka II.
Wystawie towarzyszy bogato ilustrowane wydawnictwo.
Pokazywane obiekty pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu i Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie.
Informacja prasowa na podstawie tekstów zamieszczonych w wydawnictwie towarzyszącym wystawie.
Kuratorki: Ewa Halawa, Małgorzata Możdżyńska-Nawotka
Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu
Świat w zwierciadle mody
23 listopada 2012 – 3 lutego 2013
