29 listopada w Galerii Promocyjnej ASP w Krakowie odbędzie się wernisaż projektu Labirynt Wolności, którego autorem jest prof. Zbigniew Bajek.
Projekt artystyczno-badawczy Labirynt Wolności jest próbą odpowiedzi na podstawowe pytania: czym jest wolność? Czy wolność da się opisać i wyrazić w sztuce? Czy wolność zyskuje się raz na zawsze? Czy wolność jest sprzymierzeńcem czy przeszkodą?
Odpowiedzi płynęły z kilku źródeł:
- Od artystów, których kształtowały lata 80. – czas Solidarności, stanu wojennego, czas przełomu roku 1989
- Od artystów i studentów, urodzonych w wolnej Polsce dla których wspomniane wyżej wydarzenia to głęboka historia
- Od osadzonych w ośrodkach odosobnienia
Labirynt Wolności z jednej strony jest kontynuacją wcześniej realizowanych projektów: Wymiary Wolności – 2009-2010 oraz Czarno na białym – 2010-2011, z drugiej strony jest próbą poszerzenia pola badań o nowe przestrzenie i nowe środowiska społeczne. Szeroki oddźwięk działań podejmowanych w ramach projektów wolnościowych w różnych środowiskach akademickich i w mediach, waga podejmowanych w nich problemów, ich aktualność, skłania do podsumowań tego co się już zdarzyło ale jednocześnie daje impuls do nowych wyzwań.
Główne działania objęte w/w projektami zlokalizowane były w przestrzeniach więziennych: opuszczone budynki więzienia w Łęczycy (Wymiary Wolności) oraz w czynnym więzieniu w Nowym Wiśniczu – z udziałem osadzonych (Labirynt Wolności). Co szczególne, obie wspomniane wyżej instytucje mieściły się w budynkach byłych klasztorów i obie pełniły funkcję więzień politycznych. Konfrontacja z takimi miejscami uświadamia wiele prostych i złożonych zarazem prawd: jesteśmy wolni ale czy mamy tego świadomość? Czy umiemy korzystać z naszej wolności?
W Nowym Wiśniczu organizatorzy zaproponowali rodzaj dialogu poprzez działania artystyczne, przede wszystkim plastyczne. W konsekwencji wspólnych działań, powstała kompozycja wieloelementowa (ponad 450-cio elementowa) będąca zapisem refleksji na temat wolności – i jednocześnie przejawem wolności – zarówno więźniów jak i artystów. Kolejna odsłona projektu planowana jest m.in. w krakowskim więzieniu na Montelupich. Tu również rolę odgrywają czynniki historyczne związane z obiektem w którym więzienie się mieści, nie mniej najistotniejsze jest spotkanie z osadzonymi tam ludźmi.
Działania mają przede wszystkim charakter artystyczny, ale pośrednio terapeutyczny. Istotą tychże jest, by coś dać ale także otrzymać. Unikalna formuła naszych spotkań, właściwie nie mająca precedensu, zyskała uznanie zarówno tych instytucji z którymi współpracowaliśmy, jak i środowiska naukowców-socjologów UJ, którzy proponują połączenie naszych działań z badaniami naukowymi. Poszerzenie działań o inne środowiska ma w konsekwencji zbudować katalog różnych wyobrażeń wolności, wolnych postaw; ma uczyć szacunku do inności, do cudzej wolności.
Prof. Zbigniew Bajek, Labirynt Wolności
Pracownia Interdyscyplinarna, Wydział Malarstwa ASP w Krakowie
Wernisaż: 29 listopada 2012 roku
Galeria Promocyjna Akademii Sztuk Pięknych
pl. Matejki 13
Kraków
