Wałbrzyska kopalnia Julia stanie się innowacyjnym centrum kultury, nauki, przemysłów kreatywnych i edukacji. Rewitalizacją zajmuje się pracownia Nizio Design International.
Cztery hektary, szesnaście zabytkowych obiektów, ponad dwa i pół kilometra podziemnej trasy turystycznej umiejscowionej w XVIII-wiecznej Lisiej sztolni. W Wałbrzychu powstanie innowacyjne centrum kultury, nauki, przemysłów kreatywnych i edukacji. Rewitalizacją zajmuje się pracownia Nizio Design International, znana m.in. z projektu Muzeum Współczesnego we Wrocławiu.
Tego typu obiekty istnieją już w Niemczech i Wielkiej Brytanii, ale będzie to jedyny tak innowacyjny ośrodek w Polsce. Stara Kopalnia Julia o wielkim potencjale przestrzennym zyska nowe znaczenie, zostanie zaadaptowana do nowych potrzeb. Przeszłość związana z wydobyciem węgla spotka się z przyszłością rozwoju i nauki.
Zachowamy tkankę historyczną tego wspaniałego miejsca, jednocześnie wykorzystując nowe technologie. Pracujemy z naukowcami i historykami, którzy wspierają nasze działania
– mówi Mirosław Nizio, właściciel Nizio Design International
Za niewielką skarpą rozciąga się rozległa przestrzeń Starej Kopalni. Kiedyś najważniejszy ośrodek w tym regionie od kilku lat stał pusty. Ze względu na wysoką rangę zabytkową obiektu, uznano, że warto go chronić. Jest to najstarszy i najlepiej zachowany kompleks budynków przemysłowych z przełomu XIX i XX wieku. Już wkrótce oblicze kopalni się zmieni, jednak jej funkcjonalność pozostanie zgodna z tym, co działo się w tym miejscu za czasów wydobycia węgla.
Przed wejściem na teren kopalni stanie multimedialne przęsło informacyjne z planem całej przestrzeni. Oprócz podstawowych informacji o historii, znajdą się tam aktualności dotyczące wydarzeń, wystaw i eventów odbywających się w tym miejscu. Następnie pochyła rampa skieruje odwiedzających obiekt do centrum powitalnego. Budynek zostanie opleciony półprzeźroczystą elewacją z czarnego dymionego szkła. Nieopodal kas znajduje się Łaźnia Łańcuszkowa – jeden z najbardziej charakterystycznych elementów wszystkich kopalni – od której będzie zaczynać się trasa zwiedzania danej Julii. Zawisną tam na hakach, imitujące ubrania przezroczyste tworzywa sztuczne. W tym samym budynku górnictwo spotka się z kulturą – swoją siedzibę będą miały w nim Zespół Pieśni i Tańca oraz Wałbrzyski Ośrodek Kultury.
Do kolejnego kompleksu budynków prowadzi nadziemny most. Dzięki specjalnej technologii w jego oknach będzie można oglądać na zmianę aktualną przestrzeń oraz zdjęcia dawnej kopalni. To będzie zapowiedź całego rewitalizowanego obiektu łączącego przeszłość z teraźniejszością, a często także pokazującego przyszłość nauki i techniki.
W kompleksie budynków spełniającym dawniej funkcje maszynowni zostanie stworzone Muzeum Węgla i Górnictwa. Wystawa o charakterze wyspowym będzie umieszczona na kilku kondygnacjach oryginalnego kompleksu. W nowoczesnej, interaktywnej formie zaprezentuje dziedzictwo regionu. Nieopodal, w miejscu dawnej głównej rozdzielni kopalni, powstanie ekspozycja poświęcona przyszłości materiałów. Węgiel kojarzony z zamierzchłą przeszłością zostanie przedstawiony jako surowiec XXI wieku, z którego dziś powstają sztuczne diamenty, wytrzymałe tworzywa, poszycia statków kosmicznych. W Muzeum będzie widoczna też jego przyszłość – przedstawione w wielkiej skali cząstki będące przyszłością techniki, np. grafen, czy nitinol. W mini laboratorium będzie można oglądać materiały i samodzielnie badać fizyczne i chemiczne właściwości węgla.
Pośrodku kompleksu, w starej kuźni znajdzie się pracownia twórczego działania. Stanowiska tradycyjnego rzemiosła zostaną zachowane. Obok nich powstanie nowoczesna pracownia komputerowa, która będzie zapleczem dla innowacyjnego designu i innych współczesnych sztuk oraz rzemiosł. Kuźnia zostanie podzielona podświetlonymi, szklanymi kurtynami, dowolnie zamykającymi lub otwierającymi przestrzeń warsztatów. Nieopodal w dawnym magazynie o dużej kubaturze będzie można oglądać maszyny górnicze. Na tyłach kompleksu znajdzie się też Centrum Ceramiki Użytkowej. Przestrzeń składać się będzie z pracowni ceramicznej i sali wystawowej. Nieopodal, w dawnej ślusarni znajdzie się miejsce na wystawy tymczasowe prezentujące sztukę współczesną. W pobliżu parku, w starej wieży ciśnień powstanie wystawa dotycząca gospodarki wodnej regionu, źródeł wód pitnych i leczniczych. Na jej szczycie powstanie zbiornik do wody deszczowej.
Stara Kopalnia w nowej odsłonie to nie tylko centrum edukacyjne, ale przestrzeń rekreacyjna. Znajdą się tam liczne restauracje, kino, sala koncertowa oraz amfiteatr. Będzie to największe centrum kultury i nauki na Dolnym Śląsku, atrakcyjne dla wszystkich pokoleń, podkreślające znaczenie przeszłości tego regionu.
Umowa między kopalnią i pracownią Nizio Design International, została podpisana 25 września. Zakłada zakończenie pierwszej części realizacji na dzień Barbórki 2013 roku.
