8 marca w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie odbędzie się kolejna prelekcja w ramach cyklu Dojrzali do sztuki. Spotkania dla seniorów w MCK. Marcin Biernat poprowadzi spotkanie dotyczące serii badawczo-wydawniczej Materiały do Dziejów Sztuki Sakralnej na Ziemiach Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.
Prelekcja jest propozycją dla osób dysponujących wolnym przedpołudniem i chcących poszerzyć swoją wiedzę o kulturze i sztuce. Zajęcia odbywają się w każdy drugi piątek miesiąca.
O Kresowym poszukiwaniu skarbów z Marcinem Biernatem rozmawia Edyta Gajewska (fragment wywiadu):
E.G.: (…)Pierwsza wyprawa studentów z Instytutu Historii Sztuki UJ wyjechała latem 1992 r., a kiedy dla Ciebie zaczęła się ta niezwykła przygoda w poszukiwanie skarbów?
M.B.: W 2001 roku, byłem wtedy chyba po drugim roku studiów, pojechaliśmy jak pierwsza wyprawa, za własne pieniądze i w nieznane. Projekt zgłosił kolega, który specjalnie przyjechał do Krakowa na studia, by móc wyjechać na inwentaryzację na Kresy, był zapalonym badaczem zabytków tamtych terenów, „do poduszki” czytywał tomy serii Romana Aftanazego. Pasją tego wieloletniego pracownika wrocławskiego Ossolineum było gromadzenie informacji i materiałów ikonograficznych do historii polskich siedzib ziemiańskich. Materiały zbierał we wszystkich dostępnych mu źródłach, jeździł, opisywał, robił zdjęcia, korespondował także z rozsianymi po świecie właścicielami posiadłości. (…)
E.G.: Pierwszy raz na Kresy jechałeś by zebrać dane do pracy naukowej czy przeżyć przygodę?
M.B.: To drugie. Dopiero później zacząłem się specjalizować w tym temacie. Chcieliśmy zweryfikować zapiski Aftanazego, zobaczyć co dalej dzieje się z obiektami które opisał. Wcześniejsze grupy starszych studentów koncentrowały się wówczas na kościołach i udało im się zinwentaryzować właściwie całą Ukrainę bez Wołynia, gdzie długo, bo do 2003 roku, władze kościelne nie wyrażały na to zgody. (…)
E.G.: Czy udało Ci się dokonać jakiegoś własnego odkrycia? Z jakiego znalezionego zabytku jesteś najbardziej dumny?
M.B.: Wielkim przeżyciem było dla mnie już poznanie samego Lwowa, byłem zaskoczony jak wielkie jest to miasto i jak wiele w nim zabytków, nie tylko w samym centrum – oszołomiły mnie na przykład całe kwartały kamienic z przełomu XIX i XX wieku. Ale najważniejsze dla mnie moje „odkrycie” to rozpoznanie autorstwa kaplicy w miejscowości Grzęda pod Lwowem. (…)
E.G.: Wielotomowa seria Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej to bezcenne źródło wiedzy dla przyszłych pokoleń, ale także niestety coraz częściej jedyny ślad dokumentujący zabytki. Coraz więcej z nich niszczeje, znika…
M.B.: Tak się stało na przykład z rzadkim wydaniem Konstytucji 3 Maja, którą niegdyś pokazywał studentom ś.p. ks. Augustyn Mednis, gromadzący w kościele w Chodorowie wszystko, co stare. Potem przeniósł się do Torczyna gdzie mieszkał do śmierci – jego zbiory stały się zalążkiem Muzeum Diecezjalnego w Łucku, założonego w 2004 roku. Inne przedmioty odnalezione w terenie były często w tak złym stanie, że można je było już jedynie sfotografować i opisać. Tak było na przykład z rzeźbami Antoniego Osińskiego, jednego z najwybitniejszych lwowskich snycerzy. Studenci znaleźli je w zalewanej wodą piwnicy kościoła w Zbarażu, rozpadały się. (…)
Marcin Biernat – absolwent Instytutu Historii Sztuki UJ, wieloletni uczestnik programu inwentaryzacji zabytków sztuki sakralnej na kresach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Autor i współautor łącznie 23 monografii świątyń rzymsko-katolickich.
Marcin Biernat, Materiały do Dziejów Sztuki Sakralnej na Ziemiach Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej
Dojrzali do sztuki. Spotkania dla seniorów w MCK
Prelekcja odbędzie się 8 marca 2013 roku o godzinie 11.00
Międzynarodowe Centrum Kultury
Rynek Główny 25
Kraków
