Nakładem Wydawnictwa W.A.B. ukazała się książka Alberta Cossery’ego zatytułowana Szyderstwo i przemoc. Powieść opowiada o tym, że rewolucja nie dokonuje się przez akty przemocy, a przez zakwestionowanie powagi – najgłębszym i jedynym sensownym buntem jest nie brać udziału. Autorem przedmowy do książki jest Jan Gondowicz.
Egipt, lata sześćdziesiąte dwudziestego wieku. Gubernator wydający irracjonalne dekrety. Wszechmocna policja, która przetrwa upadek każdego reżimu. I buntownicy zapiekli w nienawiści, gotowi na męczeńską śmierć dla dobra sprawy. W tym świecie powagi grupa outsiderów – konstruktor latawców, handlarz analfabeta, dandys, który ma tylko jeden garnitur, i nauczyciel anarchista kształcący dzieci nieuznające żadnych autorytetów – zawiązuje spisek, by stawić władzy przewrotny opór. Stają się rewolucjonistami szyderstwa i kpiny: publikują w prasie listy pochwalne na cześć rządzących, gromadzą fundusze na budowę pomnika despotycznego gubernatora, rozklejają plakaty z wysławiającymi go peanami. Ich uwielbienie wydaje się nie mieć granic. Jakie skutki może przynieść taka rewolucja na opak? Obalenie tyrana? Eskalację konfliktu? Zaostrzenie sankcji? Cossery wnikliwie analizuje mechanizmy oporu wobec władzy i pokazuje, że na cynizm polityków najskuteczniejszą odtrutką mogą być sarkazm i absurdalny żart. Akty terroru nie pokonają tyranii, a czasem przynoszą zupełnie niepożądane rezultaty. Ta satyra, choć napisana w latach sześćdziesiątych, do dziś nie straciła nic ze swej aktualności, a niedawne wydarzenia w krajach arabskich mogą stanowić nowy kontekst do jej odczytania.
Szyderstwo i przemoc wydaje się komedią, jednak przywodzi na myśl przede wszystkim thrillery polityczne Grahama Greene’a albo mroczne, ironiczne, moralnie niejednoznaczne filmy Luisa Buñuela i Alaina Resnais’go.
The Nation
Nigdy wcześniej czegoś takiego nie czytałem. Wszystkie powieści Cossery’ego mają wyjątkowy, egzotyczny, przyciągający smak.
Henry Miller
Albert Cossery (1913–2008) to francuski pisarz pochodzenia egipskiego, nazywany Wolterem znad Nilu. Urodził się w Kairze, ale pod koniec drugiej wojny światowej osiadł w Paryżu, gdzie mieszkał do śmierci. Przyjaźnił się m.in. z Albertem Camusem, Jeanem-Paulem Sartre’em, Tristanem Tzarą, Lawrence’em Durrellem i Jeanem Genetem. Autor ośmiu powieści. Akcja wszystkich utworów rozgrywa się w Egipcie lub krajach arabskich. Alyson Waters, angielska tłumaczka dzieł pisarza, określiła jego dorobek jako egipską Komedią ludzką. Debiut Cossery’ego, Les Hommes oubliés de Dieu (1941), zachwycił Henry’ego Millera, który stał się wielkim admiratorem jego twórczości. Szyderstwo i przemoc (1964) to piąta książka Cossery’ego, nagrodzona Prix de la Société des Gens de Lettres.
Albert Cossery, Szyderstwo i przemoc
Premiera: styczeń 2013 roku
Wydawnictwo W.A.B.
