Od 26 kwietnia w Muzeum Śląskim w Katowicach będzie można oglądać wystawę pt. Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie.
Wystawa prezentuje gromadzoną od ponad 40 lat, największą w Polsce i jedną ze znaczących na naszym kontynencie kolekcję Muzeum Etnograficznego, Oddziału Muzeum Narodowego w Poznaniu, liczącą ponad 260 zabytków z terenu Kosowa i Albanii. Eksponaty wchodzące w skład kolekcji pochodzą głównie z połowy XX w. Są to zabytki o unikatowej wartości, dokumentujące utracone bezpowrotnie w wyniku działań wojennych w latach 1998-1999 oraz gwałtownie postępującej globalizacji, dziedzictwo kulturowe tego regionu.
Ekspozycję, będącą zarazem prezentacją całości zbiorów kosowskich i albańskich w Polsce, wzbogaciły zabytki wywodzące się w dużej mierze jeszcze z XIX i pierwszej połowy XX wieku użyczone z kolekcji Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie i Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Poprzez prezentację artefaktów kultury materialnej ukazana zostanie kultura tradycyjna, skontrastowana za pomocą fotogramów z elementami kultury współczesnej. W tych dwóch kontekstach (kultury tradycyjnej i współczesnej) przedstawione zostanie funkcjonowanie zasad prawa zwyczajowego oraz ściśle z nim związane zasady honoru, gościnności, podziału pracy i obowiązków w ramach rodziny.
Na ekspozycji będzie można zobaczyć symboliczny kamień węgielny kultury albańskiej – Kanun Leka Dukagjiniego. Jest to księga zawierająca prawo zwyczajowe i najbardziej znany z wielu kanunów obowiązujących na terenie Kosowa, północnej Albanii i Czarnogóry. Kilkanaście wybranych paragrafów Kanunu, ilustrujących jego poszczególne rozdziały omawiające różne dziedziny życia mieszkańców tego regionu, rozchodzi się promieniście w kierunku odpowiadających im tematycznie części wystawy. Prezentowane są także niezwykle bogato zdobione złotym i srebrnym haftem oraz kunsztowną inkrustacją i filigranem eksponaty pochodzące z XIX i początku XX w. należące do kultury miejskiej. Przedmioty te potraktowane zostały jako indywidualne dzieła sztuki, zwracające uwagę swoim orientalnym przepychem, kapryśną linią wzorów, kontrastami i grą kolorów, połyskliwością złotych ozdób, precyzją wykonania haftów i biżuterii oraz niezwykłością kroju.
Odwiedzający Muzeum Śląskie zobaczą także obiekty z połowy i 2 połowy XX w, podzielone na części odpowiadające najważniejszym aspektom kultury albańskiej znajdującym swe odbicie w Kanunie: prawu gościnności, pozycji i roli mężczyzny wraz z prawem dziedziczenia, pozycji i roli kobiety oraz ponadto różnorodności religijnej i kulturowej wynikającej z historii tego obszaru. Prezentacje uzupełnią wielkoformatowe fotografie prezentowane na zewnętrznych ścianach sali, wykonane w ciągu ostatnich lat w Kosowie i stanowiące współczesne dopowiedzenie głównych wątków tematycznych tej części ekspozycji.
Scenariusz wystawy: Joanna Minksztym (Muzeum Narodowe w Poznaniu)
Kuratorzy wystawy: Krystyna Pieronkiewicz-Pieczko, Małgorzata Paul (Muzeum Śląskie)
Śladami Kanunu. Kultura albańska w wieloetnicznym Kosowie
Wystawę można oglądać od 26 kwietnia do 7 lipca 2013 roku
Muzeum Śląskie
al. W. Korfantego 3
Katowice
