Od 1 lipca Muzeum Emigracji w Gdyni zaprasza na wystawę sztuki w przestrzeni publicznej Trójmiasta pt. Migracje | Kreacje, która oczami współczesnych artystów pozwala w wieloznaczny i świeży sposób spojrzeć na zjawisko migracji.
Na wystawie, prezentowanej wzdłuż trasy Szybkiej Kolei Miejskiej pomiędzy Gdańskiem a Gdynią, będzie można zobaczyć prace uznanych, polskich twórców: Sławomira Czajkowskiego, Sławomira Elsnera, Ludomira Franczaka, Galerii Rusz, Radka Szlagi, Krzysztofa Topolskiego, Anny Witkowskiej, Julity Wójcik, Iwony Zając. Niemal wszystkie realizacje artystyczne powstały specjalnie na wystawę MIGRACJE | KREACJE, której producentem jest Muzeum Emigracji w Gdyni.
Mural Sławomira ZBK Czajkowskiego przywołuje wspomnienia artysty z Londynu, kiedy mieszkając na squacie, obserwował z zaciekawieniem, przymrużeniem oka i ironicznym dystansem emigrantów, którzy przyjeżdżali tam w gorączkowym poszukiwaniu lepszego życia. Cykl impresyjnych rysunków Displaced Sławomira Elsnera inspirowanych fotografią prasową przedstawia obozowiska bezimiennych uciekinierów – imigrantów, mieszkających w prowizorycznych namiotach, przemieszczających się w bliżej nieznanym kierunku na niebezpiecznie przepełnionych ciężarówkach i łodziach.
Ludomir Franczak w projekcie Odzyskane przywołuje zapomniane archiwalia – życiorysy obywateli niemieckich ze Słupska, wśród których znajdziemy przede wszystkim zwykłe, mało interesujące życia zwyczajnych ludzi, których los zetknął się z zawieruchą wojenną i polityczną. Joanna Górska i Rafał Góralski z Galerii Rusz wykorzystują nośniki billboardowe do refleksji nad wolnością, która jest niezbywalnym prawem człowieka, a czasem jedyną wartością, jaka pozostaje emigrantom. Druga praca mówi o migracji jako poszukiwaniu bezpiecznego miejsca – własnego domu, który pragnie się wreszcie gdzieś odnaleźć.
Radek Szlaga odwołuje się do najprostszych, niskopłatnych i mało prestiżowych zajęć dla niewykwalifikowanych pracowników – rozbiórek domów i zrywania azbestu oraz zmywania garów, które sytuują imigrantów, przybywających wraz z kolejnymi falami migracji zarobkowych do USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii, na dole drabiny społecznej. Krzysztof Topolski w instalacji dźwiękowej na telefon komórkowy wykorzystuje trasę SKM do akustycznej wyprawy między opowieściami emigrantów oraz dźwiękami ich otoczenia. Anna Witkowska, nawiązując do słynnej walizki Duchampa, interpretuje migracje jako mentalną, wewnętrzną podróż, symbolizowaną przez przenośną kolekcję sztuki, do której artystka starannie selekcjonuje swoje prace prezentowane w miniaturowych reprodukcjach.
Druga część projektu w postaci wyświetlanych napisów, jakie można spotkać na każdym dworcu, przywołuje cytaty z Dzienników Witolda Gombrowicza, artysty-emigranta skupionego przede wszystkim na swojej podmiotowości i statusie twórcy. Julita Wójcik w pracy Transatlantyk również przywołuje Gombrowicza i pyta o to, co znaczy emigracja i kiedy jest się emigrantem. W symbolicznym miejscu, z którego pisarz odpłynął do Ameryki, przy Nabrzeżu Francuskim w gdyńskim porcie, performerka niepewnie dryfuje na tratwie z walizek, doświadczając fizycznie, a także metaforycznie losu emigranta – artysta podobnie jak emigrant zmierza ku nieznanemu, mówi innym językiem niż otaczający ludzie, zrywa z przeszłością i tradycją, a przede wszystkim doświadcza życiowego poczucia niestabilności. Iwona Zając kontynuując projekt Cudzoziemka, mówi o własnym doświadczeniu emigracji zarobkowej, ale przede wszystkim o procesie transformacji wewnętrznej, poczuciu obcości i szukaniu tożsamości. Określa swój statut jako cudzoziemka i zadaje otwarte pytanie Możesz mi dać jakąś radę?, zapraszając widzów do interakcji ze swoją pracą.
Wystawa Migracje | Kreacje stanowi wielowymiarowy obraz migracji i proponuje szereg twórczych interpretacji w postaci interwencji artystycznych w przestrzeni miejskiej – instalację, sztukę na billboardach, sztukę video, mural, interaktywną aplikację, akcję miejską. Osią wystawy jest sieć Szybkiej Kolei Miejskiej łącząca Gdańsk z Gdynią, a działania artystyczne zlokalizowane są między innymi na dworcach i peronach kolejowych, w miejscach związanych z codziennym przemieszczaniem się i migrowaniem w obrębie aglomeracji trójmiejskiej. Kontakt ze sztuką w przestrzeni publicznej i dostępność wystawy dla szerokiego kręgu pasażerów kolejki miejskiej ma szansę wytrącić widzów z codzienności i zachęcić do refleksji, tworzenia dalszych skojarzeń i własnych odpowiedzi na pytania stawiane przez artystów.
Kuratorka: Justyna Wicenty | Muzeum Emigracji w Gdyni
Migracje | Kreacje
Wystawę można oglądać od 1 do 14 lipca 2013 roku
Trasa SKM | Gdańsk – Sopot – Gdynia
