Od 8 października do 10 listopada w Pałacu Krzysztofory w Krakowie będzie prezentowana wystawa W nurtach historii. W 200 rocznicę śmierci Józefa Poniatowskiego. Jej zamierzeniem jest jak najgodniejsze uczczenie pamięci naszego bohatera narodowego z okazji przypadającej w dniu 19 października 200. rocznicy jego tragicznej śmierci pod Lipskiem w bitwie narodów w 1813 roku.
Celem projektu wystawienniczego W nurtach historii. W 200 rocznicę śmierci Józefa Poniatowskiego organizowanego przez muzeum jest m.in. kształtowanie (pokazanie i przypomnienie) treści zgodnych z zasadami heroicznej śmierci księcia Józefa Poniatowskiego oraz odwołanie się do nieprzemijających wartości takich jak patriotyzm i umiłowanie Ojczyzny. Mimo dramatycznej sytuacji militarnej po klęsce amii Napoleona I w Rosji książę Józef Poniatowski pozostał mu wierny wraz ze swoimi żołnierzami aż do tragicznej śmierci w nurtach Elstery w dniu 19 października 1813 roku w myśl sentencji semper fidelis.
Wśród dziesiątek rycin dotyczących epoki I Cesarstwa i epoki Księstwa Warszawskiego w zbiorach muzealnych i kolekcjach prywatnych możemy wyodrębnić obszerny zespół wyobrażeń związanych z największym polskim bohaterem napoleońskim, księciem Józefem Poniatowskim. Najbardziej znanym wizerunkiem z wyobrażeniem śmierci księcia jest obraz Horacego Verneta (1789–1963), cenionego francuskiego malarza i grafika specjalizującego się w malarstwie historycznym. Na jego podstawie powstały dziesiątki wizerunków wykonanych przez znakomitych artystów takich jak: Philibert Louis Debucourt (1755–1832), Jean-Pierre-Marie Jazet (1788–1871), Louis François Charon (1783–1851), Auguste Raffet (1804–1860) czy też Louis François Aubry (1767-1851). W wizerunkach wykonanych przez ostatniego artystę znajduje się jedna z najwcześniejszych wizji skoku do Elstery. Śmierć ks. Józefa była bezsprzecznie najnośniejszym motywem dla rozwoju jego ikonografii i to właśnie wokół tego wątku koncentrowały się wyobraźnie artystów i emocje odbiorcy. Na prezentowanej wystawie udało się zgromadzić i zestawić niemal pełną ikonografię bohaterskiej śmierci Księcia Pepi i narosłej wokół tego legendy, mającej wymierny patriotyczny walor.
Uświetnieniem wystawy jest zaprezentowana po raz pierwszy w Polsce pamiątka narodowa związana bezpośrednio z osobą księcia – jego siodło. Zostało ono wypożyczone z Lipska, z Muzeum Bitwy Narodów (Völkerschlachtdenkmal).
Należy zadać także pytanie, jakie jest dziś podejście do bohaterskiej walki za ojczyznę na obcej ziemi? Jaka jest opinia szczególnie młodych Polaków o patriotyzmie i bohaterstwie? Stąd prócz ikonografii powstałej w XIX wieku pokazujemy Państwu na wystawie prace młodych twórców, uczniów szkół plastycznych.
Śmierć księcia Józefa Poniatowskiego w bitwie narodów pod Lipskiem w 1813 roku przyczyniła się do narodzin jego wielkiej legendy. Jako bohater narodowy, obok Tadeusza Kościuszki stał on się symbolem wierności i honoru, ideałem dla wielu pokoleń Polaków, szczególnie tych walczących o wolność Polski w XIX wieku oraz podczas I wojny światowej.
W nurtach historii. W 200 rocznicę śmierci Józefa Poniatowskiego
Od 8 października do 10 listopada 2013 roku
Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Pałac Krzysztofory
