8 listopada 2013 roku w warszawskim Teatrze Druga Strefa odbędzie się premiera jednoaktowej operetki Nocleg w Apeninach Aleksandra Fredry do muzyki Stanisława Moniuszki.
Operetka w jednym akcie Aleksandra Fredry do muzyki Stanisława Moniuszki to perełka w twórczości scenicznej obu artystów, czołowych twórców polskiej kultury scenicznej. Fredro napisał ją po powrocie z Włoch w 1825 roku, stąd niezwykła sceneria akcji rozgrywającej się w ciągu jednej nocy w górskim zajeździe, gdzieś w Apeninach. Reżyser operetki, Sylwester Biraga, dedykuje ten spektakl profesorowi Janowi Skotnickiemu.
Muzykę do libretta Noclegu w Apeninach napisało aż pięciu kompozytorów, ale wybrano partyturę młodego i nieznanego muzyka Stanisława Moniuszki, który przebywając na wakacjach w Wilnie w przerwie studiów w Berlinie. Na prapremierowym afiszu w roku 1839 w Wilnie brakowało jego nazwiska, które ujawnił dopiero Oskar Milewski. Recenzent pochlebnie wyrażał się o usłyszanych kompozycjach będących utworami z gatunku ówczesnej muzyki popularnej, choć sam twórca w późniejszym liście do pisarza Fredry nie cenił zbyt wysoko tej pierwszej próby operetkowej. Z muzyką Moniuszki za jego życia Nocleg w Apeninach wystawiany był dwa razy, we wspomnianym Wilnie i we Lwowie w 1841 roku.
Dziś, po 174 latach od prapremiery wileńskiej libretto i partytura wciąż brzmią lekko, ponadczasowo i zabawnie. Muzyka popularna XIX wieku łatwo wpada w ucho widzowi wieku XXI, wywołując refleksję porównawczą do współczesnej muzyki popularnej. Libretto zaś zatrzymane gdzieś między Bolonią a Florencją, z toskańskimi cyprami w tle dostarcza wartką akcję w tempie staccato utkaną postaciami niczym z Moliera – synem marnotrawnym, córką trzpiotką o wielkim sercu, kupczykiem-domokrążcą, sprzedajnym chciwcem, tęskniącym ojcem, dziewczyną w tarapatach. Dokładając do tego słowa, jak paszport, posag, majątek, miłość, burza, nocleg, żandarmi i happy-end, a na pewno będziemy współczuć Rozynie, śmiać się z Bombalo, czuć odrazę do Fabricjo, poczujemy sympatię do Lizety, zrozumiemy Anzelmo i damy się oczarować Antonjo. Okazuje się, że kolor sepii ma wiele odcieni a czerwień w nim zawarta rozgrzewa serca by zaśpiewać Z radości serce mi bije! Radość, radość niech nam żyje!.
Nocleg w Apeninach:
Autor: Aleksander Fredro
Muzyka: Stanisław Moniuszko
Reżyseria i choreografia: Sylwester Biraga
Kierownictwo muzyczne: Marek Żurawski
Scenografia: Dorota Bagiński
Kostiumy: Sylwester Krupiński
Realizacja techniczna: Eligiusz Baranowski
Obsada: Anzelmo – Jerzy Mazur, Antonjo – Mariusz Odwarzny, Lizeta – Marta Powałowska, Fabricjo – Tomasz Raczkiewicz, Rozyna – Beata Bójko, Bombalo – Paweł Hajnos, Żandarmi – Patryk Gnybek, Piotr Szpak
Premiera warszawska: 8 listopada 2013
ul. Magazynowa 14A, Teatr Druga Strefa w Warszawie
Premiera wileńska: 17 marca 2014
