Bielany, pod Warszawą w Zielone Świątki. Drzeworyt sztorcowy według rysunku Michała Elwiro Andriollego rytował Antoni Zajkowski i Michał Kluczewski, „Kłosy” 1874 © Fundacja Żyd Niemalowany. Muzeum Wieczny Tułacz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Żyd Niemalowany na XIX-wiecznych drzeworytach sztorcowych

Od 20 listopada w warszawskiej Bibliotece Publicznej im. Stanisława Staszica można oglądać zbiór prawie stu dziewiętnastowiecznych polskich rycin pt. Żyd Niemalowany w Warszawie. Stołeczni Żydzi i ich miasto na XIX-wiecznych drzeworytach sztorcowych. Wszystkie łączy przede wszystkim, ale nie jedynie, tematyka.

Ulica Ptasia w Warszawie, podczas targu. Drzeworyt sztorcowy w rysunku Edmunda Perle rytował Kazimierz Piastuszkiewicz, „Tygodnik Powszechny” 1883 © Fundacja Żyd Niemalowany. Muzeum Wieczny Tułacz (źródło: materiały prasowe organizatora)
Ulica Ptasia w Warszawie, podczas targu. Drzeworyt sztorcowy w rysunku Edmunda Perle rytował Kazimierz Piastuszkiewicz, „Tygodnik Powszechny” 1883 © Fundacja Żyd Niemalowany. Muzeum Wieczny Tułacz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tym wiodącym tematem są Żydzi warszawscy. Na wystawie m.in. sceny z życia żydowskiego i sceny z codziennego życia polsko-żydowskiego, czyli po prostu staro-warszawskiego. Jest ich zdecydowanie najwięcej (Targi Końskie na Pradze), także wizerunki ulic i obiektów (Wielka Synagoga na Tłomackiem, Pałac Kronenberga) związanych z historią, kulturą i cywilizacją żydowską nad Wisłą. Dziś te ulice wyglądają zupełnie inaczej, budynki na ogół zaś nie istnieją.

Dla wszystkich niemal prezentowanych grafik wspólny jest też fakt wyjścia spod ręki najwybitniejszych polskich malarzy i rysowników epoki: Michała Elwiro Andriollego, Juliana Fałata, Wojciecha Gersona, Juliusza i Wojciecha Kossaków, Henryka i Ksawerego Pillati, Alfreda Wierusz-Kowalskiego, Stanisława Witkiewicza i oczywiście najbardziej warszawskiego z warszawskich rysowników: niezapomnianego Franciszka Kostrzewskiego. Także jednego polskiego rysownika-Żyda: Edmunda Perle.

Wszystkie grafiki pochodzą z wielkiej rodzinnej kolekcji, należącej do Alicji B. Schottlas. Właścicielka od kilku lat udostępnia poszczególne partie swoich zbiorów kilkuosobowemu zespołowi organizacyjnemu Żyda Niemalowanego. Dzięki temu wystawa – nigdy w tej samej wersji – mogła być prezentowana już w wielu miejscach w całej Polsce.

Żyd Niemalowany w Warszawie. Stołeczni Żydzi i ich miasto na XIX-wiecznych drzeworytach sztorcowych
Wystawę można oglądać od 20 listopada 2013 roku do 15 stycznia 2014 roku
Biblioteka Publiczna im. Stanisława Staszica w Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy
ul. Duracza 19
Warszawa

Tags
Może Cię zainteresować