Instytut Pamięci Narodowej oraz Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie 19 lutego zapraszają na spotkanie ZSL 1949–1956: niby-stronnictwo niby-ludowe. W dyskusji wezmą udział dr Jan Hebda i dr Mateusz Szpytma, autor książki ZSL w województwie krakowskim (1949–1956). Spotkanie poprowadzi Roman Graczyk.
Zjednoczone Stronnictwo Ludowe było tworem charakterystycznym dla systemu politycznego Ludowej Polski. Po ucieczce Stanisława Mikołajczyka (1947) komuniści formalnie nie zlikwidowali PSL, lecz przeprowadzili operację jego przejęcia przez środowiska uległe wobec władzy i połączenia z prokomunistycznym Stronnictwem Ludowym. W gruncie rzeczy było to wchłonięcie resztek partii Mikołajczyka przez ugrupowanie ściśle podporządkowane komunistom.
Podobnie dokonało się to w województwie krakowskim – mateczniku autentycznego ruchu ludowego. Powstało w ten sposób satelickie ugrupowanie wspomagające PZPR w prowadzeniu jej polityki wobec wsi – również w zakresie dostaw obowiązkowych i kolektywizacji. Zarówno ogólnopolskie, jak i krakowskie struktury ZSL taką funkcję z pewnością wypełniały. Ale czy robiły to skutecznie? Tu zaczynają się komplikacje.
Z pewnością ZSL w latach 1949–1956 nie przeciwstawiało się polityce komunistów. Ale też nie było w nim entuzjazmu dla programu sowietyzacji wsi. Mateusz Szpytma daje w swojej książce pogłębioną odpowiedź na pytanie, czy prokomunistyczne elementy programu ZSL, otwarcie uderzające w interesy chłopów i wsi polskiej, wciąż jeszcze pozwalają na traktowanie stronnictwa z tego okresu jako integralnej część dziejów polskiego ruchu ludowego? Z drugiej strony inspiruje do postawienia pytania, czy ZSL w tym czasie było li-tylko wykonawcą polityki PZPR?
Krakowska Loża Historii Współczesnej
ZSL 1949–1956: niby-stronnictwo niby-ludowe
19 lutego 2014 roku, godz. 18.00
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
