Jednym z wydarzeń tegorocznych obchodów Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych będzie otwarcie plenerowej wystawy Żołnierze Wyklęci. Historia, która mnie porusza w dniu 27 lutego o godz. 12.00 na placu O. A. Studzińskiego (pod Wawelem) w Krakowie.
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Stowarzyszenie Passionart, pragnąc oddać hołd bohaterom oraz przybliżyć sylwetki Żołnierzy Wyklętych młodemu pokoleniu, już po raz trzeci zapraszają na wydarzenia w ramach Krakowskich Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Realizowane od dwóch lat z wielkim rozmachem przedsięwzięcie gromadzi w Krakowie kilka tysięcy uczestników.
Wystawa Żołnierze Wyklęci. Historia, która mnie porusza jest efektem ogłoszonego w czerwcu 2012 r. przez Oddział IPN w Krakowie oraz Stowarzyszenie Passionart konkursu pod takim tytułem. Na konkurs nadesłano ponad 500 fotografii wykonanych przez 216 uczestników z całej Polski. Przysłane prace – poprzez ukazanie osobistych, środowiskowych i społecznych związków uczestników konkursu z pamiątkami, miejscami i wydarzeniami związanymi z bohaterami antykomunistycznego podziemia, zarówno w ujęciu ogólnym, jak i z perspektywy historii lokalnej – odzwierciedlają współczesną pamięć o Żołnierzach Wyklętych.
Ekspozycja ukazuje losy Żołnierzy Wyklętych nie przez narrację czy wizję artystyczną profesjonalnych historyków i artystów plastyków, lecz poprzez optykę przedstawicieli młodego pokolenia oraz ich osobistego stosunku do dziejów najtragiczniejszych polskich żołnierzy. Szeroki oddźwięk konkursu pozwolił na zgromadzenie znacznej liczby uczestników, co z kolei pozwoliło na wyłonienie i nagrodzenie prac ciekawych i oryginalnych, dalece zróżnicowanych.
Celem konkursu było zainteresowanie młodego pokolenia historią Żołnierzy Wyklętych w sposób nieco odmienny. Organizatorzy chcieli, aby uczestnicy poszukali i utrwalili ślady pamięci o bohaterach za pośrednictwem artystycznych środków wyrazu oraz możliwości, jakie stwarza współczesna fotografia. Konkurs skierowany był do wszystkich osób zainteresowanych fotografią, w szczególności do młodzieży w wieku szkolnym oraz akademickim.
Grand Prix konkursu zdobyła fotografia Agnieszki Ciasnochy, uczennicy IV LO w Rzeszowie, pt. Pamięć wiecznie żywa.
Żołnierze Wyklęci to bohaterowie antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienie dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu
Szacuje się, że w latach 1944–1956 w szeregach tzw. drugiej konspiracji uczestniczyło 120–180 tys. osób, przede wszystkim byłych żołnierzy Armii Krajowej, wspieranych przez kolejne tysiące pomagających im Polaków. Pomimo że większość działających w Polsce oddziałów partyzanckich została przez bezpiekę i wojsko zlikwidowana już pod koniec lat 40., to niektórzy Żołnierze Wyklęci prowadzili swoją walkę w następnych dekadach, a ostatniego zabito dopiero w 1963 r.
Przez dziesięciolecia władza komunistyczna starała się dyskredytować w oczach społeczeństwa ich działania, nazywając zaplutymi karłami reakcji, zdrajcami, bandytami, mordercami. Ten zafałszowany obraz pokutował także w pierwszych latach niepodległej III RP.
W 2011 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę, na mocy której dzień 1 marca stał się świętem państwowym – Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
60 lat wcześniej, 1 marca 1951 r., wykonano wyroki śmierci na ppłk. Łukaszu Cieplińskim i sześciu jego towarzyszach z IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość: Józefie Batorym, Karolu Chmielu, Mieczysławie Kawalcu, Adamie Lazarowiczu, Franciszku Błażeju i Józefie Rzepce.
27 lutego w Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie odbędzie się spotkanie Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego Grota, podczas którego będzie można wysłuchać wykładów poświęconych żołnierzom polskiego podziemia w walce z sowieckim okupantem. Spotkanie poprowadzi Anna Kęszycka.
Gośćmi Klubu będą:
- Leszek Żebrowski – Narodowe Siły Zbrojne wobec zagrożenia komunistycznego 1942–1945
- Dr hab. Filip Musiał – Od Armii Krajowej do Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość
- Marcin Kasprzycki – Poszukiwanie miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego
Żołnierze Wyklęci. Historia, która mnie porusza
Otwarcie: 27 lutego 2014 roku, godz. 12.00
Od 27 lutego do 14 marca 2014 roku
Plac O. A. Studzińskiego (pod Wawelem) w Krakowie
Spotkanie Klubu Historycznego
27 lutego 2014 roku, godz. 17.00
Polska Akademia Umiejętności w Krakowie
