Na siódmym wykładzie z cyklu Arch Modern, 9 kwietnia o godz. 18.00 w łódzkiej klubokwiarni Owoce i Warzya, temat architektury XX i XXI wieku zostanie potraktowany bardzo lokalnie. Dr Błażej Ciarkowski opowie o łódzkich realizacjach, ambitnych planach i projektach, które pozostały tylko w szufladach architektów.
Rok 1945 był wyjątkowym rokiem dla Łodzi. Spośród dużych ośrodków miejskich poniosła ona stosunkowo najmniejsze straty podczas działań wojennych. W ciągu zaledwie kilku miesięcy miasto przeżyło napływ blisko stu tysięcy nowych mieszkańców, w tym urzędników, co wymusiło podjęcie działań mających na celu rozbudowę infrastruktury, budowę nowych mieszkań oraz obiektów użyteczności publicznej. Dotychczasowy fabrykancko-robotniczy charakter miasta zaczął ulegać stopniowej zmianie wraz ze wzrostem liczby instytucji metropolitalnych.
Działania zmierzające ku nadaniu Ziemi Obiecanej charakteru nowoczesnej metropolii miały miejsce jeszcze przed wybuchem II WŚ, ale dopiero w Polsce Ludowej przybrały one formę szeroko zakrojonych akcji o dużym zasięgu. Przebudowa węzłów komunikacyjnych, budowa Łódzkiego Manhattanu oraz Nowego Centrum, stworzenie nowoczesnych kampusów wyższych uczelni oraz przebicie trasy W-Z to tylko kilka z ważniejszych koncepcji, które miały unowocześnić miasto i wyznaczyć kierunek jego rozwoju w przyszłości.
Jak się prezentowała łódzka architektura czasów PRLu? Jej różnorodny obraz nie odbiegał od tego, co dostrzec można było w innych dużych ośrodkach (nie licząc Warszawy i aglomeracji śląskiej). Kształtowali go, obok miejscowych projektantów, tej miary nazwiska co Maciej Gintowt, Ryszard Karłowicz, Jan Reda czy Wacław Zalewski. Jednocześnie architekci działający na co dzień w Łodzi zapełniali przestrzeń miasta nowymi realizacjami, które nierzadko zyskiwały ogólnopolski rozgłos. Dość wspomnieć Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych Kardaszewskiego i Nowakowskiego, niezrealizowaną nigdy Dzielnicę Wyższych Uczelni, plany przekształcenia Placu Wolności autorstwa Witolda Millo czy łódzkie city zaprojektowane przez zespół Aleksandra Zwierki.
Oczywiście znaczna część śmiałych koncepcji pozostała jedynie na papierze i nigdy nie została skierowana do realizacji. Niekiedy ich dalekie echa odnaleźć można we współcześnie podejmowanych działaniach, które z czasami PRL-u łączy jeszcze jedno – marzenie o Łodzi metropolitalnej.
Arch Modern #7. Łódź – marzenia o metropolii
9 kwietnia 2014 r., godz. 18.00
Klubokawiarnia Owoce i Warzywa, ul. Traugutta 9
Łódź
