26 maja podczas uroczystości w siedzibie Stowarzyszenia Architektów Polskich ogłoszono wyniki konkursów Nagroda Roku SARP oraz Nagroda za najlepszy obiekt architektoniczny wzniesiony ze środków publicznych pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej. Do konkursów nadesłano 46 zgłoszeń z całej Polski. W obu konkursach główną nagrodę zdobył budynek Muzeum Historii Żydów Polskich.
Nagrodę przyznano za wybitną kreację przestrzeni gmachu publicznego. Budynek Muzeum Historii Żydów Polskich pełni nie tylko funkcję placówki muzealnej, ale jest też pomnikiem i symbolem. Architekci ujęli te pozaużytkowe aspekty gmachu w piękną treść, by następnie nadać jej wspaniałą formę. Ukształtowanie muzeum przeprowadza przestrzeń zewnętrzną przez wnętrze budynku, a doświadczenie tego przejścia staje się dla odwiedzającego doznaniem architektonicznym
– można przeczytać w uzasadnieniu wyboru jury.
Budynek Muzeum Historii Żydów Polskich powstał w wyniku międzynarodowego konkursu architektonicznego ogłoszonego przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w 2005 r. Spośród ponad stu zgłoszonych projektów wybrano dzieło fińskiego studia Lahdelma & Mahalmäki, którego polskim partnerem była warszawska pracownia Kuryłowicz & Associates.
Generalnym projektantem budynku jest Rainer Mahlamäki, profesor Wydziału Architektury Uniwersytetu w Oulu w Finlandii. Architektura jest jego zawodem, pasją, sposobem na życie. Aktualnie według jego projektu powstaje m.in. największe przedsięwzięcie muzealne w Finlandii – Muzeum Morskie w Kotce.
Jurorzy konkursu z 2005 roku pod przewodnictwem Bogdana Paczowskiego docenili unikatowe połączenie chłodnej fasady i dynamicznego wnętrza, a także funkcjonalność projektu.
Uroczystość wmurowania kamienia węgielnego odbyła się w 2007 roku, a budowa trwała od 2009 do 2013 roku.
Budynek muzeum z zewnątrz jest stonowany i nawiązuje do prostej bryły pobliskiego pomnika Bohaterów Getta i architektury powojennych budynków Muranowa. Jednak wewnątrz na całej długości i wysokości jest przecięty rozświetloną, rzeźbiarską przestrzenią stworzoną przez dwie pofalowane ściany. Jest to wieloznaczna i metaforyczna architektura, która opowiada historię żydowskich dziejów na ziemiach polskich – niemal przeciętych przez Zagładę i powojenne represje.
Jednocześnie jasne, otwarte przestrzenie budynku i użyte w nim naturalne materiały (drewno, kamień, miedź i mosiądz) odzwierciedlają hasło „muzeum życia”, poświęconego tysiącowi lat życia polskich Żydów i nie ograniczającego się jedynie do tematyki Holokaustu.
Nagroda Roku SARP
Nagroda za najlepszy obiekt architektoniczny wzniesiony ze środków publicznych pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej
26 maja 2014 r.
Siedziba SARP
Warszawa
