25. rocznica wyborów 4 czerwca 1989 roku

2 i 4 czerwca w Lublinie odbędą się obchody 25. rocznicy wyborów 4 czerwca 1989 roku animowane przez Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN.

Obchody 25. rocznicy wyborów 4 czerwca 1989 roku (źródło: materiały prasowe)

W roku 2014 przypada 25. rocznica niezwykle ważnych wydarzeń dla całej Europy. Na początku 1989 r. doszło w Polsce do obrad Okrągłego stołu, w czasie których rozmawiała władza i opozycja. Otworzyło to drogę do wyborów 4 czerwca 1989 r. Dzięki temu, że ludzie poszli wtedy głosować nastąpił bezkrwawy koniec komunizmu w Polsce. Był to wielki tryumf Solidarności. To wtedy też duch wolności ruszył z Polski i przeszedł przez inne europejskie kraje będące pod rządami komunistów.

Był to początek gwałtownych przemian jakie zaczęły zachodzić w tych krajach. Kulminacja tych zdarzeń nastąpiła jesienią 1989 roku − nazwano je jesienią ludów. Wtedy rozegrały się dramatyczne wypadki w Pradze i Bukareszcie. Wtedy też zburzono Mur Berliński. Ze względu na spektakularność tego ostatniego wydarzenia zaczęto zapominać, że drogę do tego wszystkiego co wydarzyło się w Europie jesienią 1989 r. otworzył skromny z wyglądu obiekt, jakim jest zwykła wyborcza urna. Tak więc to właśnie ten przedmiot jest prawdziwym symbolem zmian jakie zaszły w Europie po roku 1989.

W dniu 4 czerwca 2014 roku, czyli 25 lat po tamtych pamiętnych wyborach, zostanie ustawiona (tak jak 5 lat wcześniej) na Placu Litewskim w Lublinie instalacja artystyczna zbudowana z pudeł − urn wyborczych. Będzie ich 170, tyle ile było wtedy w Lublinie komisji wyborczych.

To symboliczne działanie w przestrzeni miasta ma przypomnieć, że to co się stało 4 czerwca 1989 r. jest dziełem tych wszystkich, którzy poszli wtedy głosować. Częścią instalacji zbudowanej w 2010 roku na placu Litewskim z urn wyborczych było siedem gotowych do wysłania przesyłek pocztowych, zawierających po jednej takiej urnie. Cztery z nich były zaadresowane do miast, w których jesienią 1989 roku rozegrały się dramatyczne wydarzenia związane z upadkiem komunizmu (Praga, Berlin, Budapeszt i Bukareszt). Jedna była zaadresowana do Chin, w związku z krwawymi wydarzeniami jakie miały miejsce 4 czerwca 1989 roku na placu Tian’anmen. Jedna przesyłka została wysłana do Mińska na Białorusi, gdzie wciąż mieszkańcy kraju nie mają możliwości brania udziału w wolnych wyborach. Przesyłki te były opatrzone napisem: Uwaga delikatne − Duch Wolności.

Oprócz instalacji artystycznej Urny Wolności oraz działań animatorskich na placu Litewskim, jakie odbędą się w dniu 4 czerwca 2014 roku Ośrodek Brama Grodzka − Teatr NN wyda numer Scriptores zatytułowany Polska transformacja 1989−1991. Ponadto przygotowany zostanie portal internetowy www.czerwiec89.teatrnn.pl oraz zrealizowany specjalny program edukacyjny.

Program:

2 czerwca

godz.17.00 Promocja czasopisma Scriptores pt. Lublin. Polska transformacja 1989−1991; Izba Drukarstwa, ul. Żmigród 1

4 czerwca

godz. 9.00–14.00 Urny Wolności – instalacja artystyczna zbudowana z 170 urn wyborczych, symbolizujących, że to, co się stało 4 czerwca 1989 roku jest dziełem tych, którzy poszli głosować, Plac Litewski
godz. 9.00–14.00 Siła Wolności – instalacja multimedialna dedykowana walce ludzi o wolność w różnych miastach Polski, państwach Europy i Świata w drugiej połowie XX wieku i w wieku XXI, Plac Litewski
godz. 9.00–14.00 Trolejbus historii – prezentacja zdjęć i historii mówionych, Plac Litewski
godz. 9.00–14.00 Polska – marzenie – mieszkańcy piszą o swojej wymarzonej Polsce, Plac Litewski
godz. 9.00–14.00 Konkurs Siła Wolności – konkurs na tekst o wolności, Plac Litewski
godz. 9.00–14.00 Szlak edukacyjny po Placu Litewskim – spacery edukacyjne wykorzystujące elementy instalacji na Placu oraz miejsca historyczne
godz. 13.30 Otwarcie wystawy Majdan Wolności − wystawa prac graficznych inspirowanych rewolucją na Ukrainie i wydarzeniami na kijowskim Majdanie; Dom Słów, ul. Żmigród 1
godz. 14.00–15.00 Misterium Pamięci – spotkanie Zbigniewa Bujaka oraz zaproszonych gości z młodzieżą lubelskich szkół średnich.; Dom Słów, ul. Żmigród 1