Tomasz Pietrzak o Tragedii Górnośląskiej i śląskich Żydach

W szczecińskim Wydawnictwie FORMA ukazały się Umlauty – najnowsza książka Tomasza Pietrzaka, nominowanego w zeszłym roku do Nagrody Nike, autora pochodzącego z Siemianowic Śląskich. Książka miała swoją premierę na V Warszawskich Targach Książki.

Tragedia Górnośląska, resztki żydowskiej obecności na Śląsku, robotnicze osiedla – to tylko niektóre z tematów, które w swoim najnowszym tomie wierszy porusza Tomasz Pietrzak.

To historie rodzinne mieszkańców Górnego Śląska – Polaków, Ślązaków, Niemców, Żydów, historie spolszczających się nazwisk, gubiących swoje umlauty, a także zatartej na przestrzeni lat, wojen i przeprowadzek przynależności kulturowej i językowej.

Każdy z tekstów w najnowszym tomie Pietrzaka to swoisty wiersz-reportaż biorący na warsztat jednego bohatera, jedną rodzinę, miejsce, zdarzenie, a każdy z 6 cykli to osobny obraz opowiadający inną historię.

Są wśród nich losy mieszkańców Śląska po 1945 roku, obrazy z robotniczego Kaufhausu w Rudzie Śląskiej, a także sceny z życia sprzedawczyni butów w katowickim Supersamie. Sporo miejsca Umlauty poświęcają także odradzającej się kulturze żydowskiej m.in. na Śląsku i w Małopolsce.

Umlauty składają się aż 59 wierszy. To już trzecia książka poetycka Pietrzaka. W 2008 roku wydał Stany Skupienia, a w 2012 tom Rekordy. Za te ostatnie nominowany był do Literackiej Nagrody Nike 2013.

Umlauty to graficzne znaki dźwięków, które są polszczyźnie obce – zarówno dźwięki, jak i znaki. A jednak można je było odnaleźć w niejednym nazwisku na terenach współczesnej Polski, zanim postanowiono się ich z jakichś powodów (za Rusa, bo całą zimę ukrywali się w kartoflach) pozbyć, odrzucić, usunąć. Tomasz Pietrzak, autor wcześniejszych tomów Stany skupienia (2008) oraz Rekordy (2012), sięga po ten diakrytyczny drobiazg, by przypomnieć, że dzisiejsza pozorna homogeniczność tożsamości polskiej jest efektem niwelacji różnic, wymuszonego zapominania, które jednakowoż nie jest w stanie osiągnąć pełni niepamięci

– Krzysztof Hoffman, redaktor serii.

Tomasz Pietrzak (ur. 1982) – autor trzech książek poetyckich – Stany skupienia (KIT Stowarzyszenie Żywych Poetów, seria Pisma Literackiego RED, 2008) i REKORDY (MaMiKo, 2012). Za tę ostatnią został nominowany do Literackiej Nagrody NIKE 2013. Najnowszy tom Umlauty (2014) ukazał w Wydawnictwie FORMA. Swoje teksty publikował m.in. w Gazecie Wyborczej, Toposie, Odrze, Rita Baum, Dekadzie Literackiej, Kwartalniku Literackim BLIZA, Kwartalniku Literackim WYSPA i na portalu Neurokultura.pl. Wiersze Tomasza Pietrzaka tłumaczone były na język angielski, słoweński, czeski i hebrajski. Mieszka w Katowicach.

Tomasz Pietrzak, Umlauty
Wydawnictwo FORMA