Wystawa poświęcona twórczości Oskara Hansena (1922-2005), architekta, urbanisty, teoretyka i pedagoga, związanego z Team 10 i warszawską Akademią Sztuk Pięknych, ukazuje ewolucję hansenowskiej idei Formy Otwartej, od jej źródeł w projektach architektonicznych do zastosowania w filmach, grach wizualnych i działaniach performatywnych. Ekspozycja przygotowana przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Museu d’Art Contemporani de Barcelona (MACBA) jest pierwszą z cyklu zagranicznych wystaw poświęconych temu twórcy. Kolejna odsłona wystawy zostanie pokazana w Museu de Arte Contemporânea de Serralves w Porto w 2015 roku.
Stanowiąca oś wystawy teoria Formy Otwartej, zaprezentowana przez Hansena w 1959 roku na kongresie CIAM w Otterlo, zakładała otwarcie architektury na współtworzenie jej przez jej użytkowników, sytuowała ją w roli chłonnego tła eksponującego wydarzenia codziennego życia. Nastawiona na partycypację, proces, zmianę hierarchii między artystą i widzem, stała się kluczową ideą dla działalności architektonicznej Hansena oraz inspirującym punktem odniesienia dla twórczości artystycznej jego studentów. Znalazła odzwierciedlenie w projektach różnej skali – od instalacji i pawilonów wystawienniczych, po Linearny System Ciągły, monumentalny projekt urbanistyczny mający objąć całe terytorium Polski, a następnie kontynentu europejskiego.
Projekty powstałe zgodnie z założeniami Formy Otwartej i wywodzących się z niej koncepcji aktywnego negatywu, chłonnego tła czy Linearnego Systemu Ciągłego są prezentowane w sześciu częściach wystawy. Polityka Skali prezentuje koncepcje urbanistyczne Hansena, Architektura zdarzeń – projekty architektury mobilnej oraz związki architektury z cybernetyką. W części Anty-Pomnik zostaje przywołany projekt Pomnika-Drogi dla Auschwitz-Birkenau, stanowiący próbę zastosowania Formy Otwartej w rzeźbie pomnikowej. Dom jako Forma Otwarta prezentuje przestrzenie własne Hansenów, a Sztuka i Dydaktyka – dydaktykę Formy Otwartej prowadzoną przez Hansena na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Ten temat jest kontynuowany w części zatytułowanej Tradycja Formy Otwartej, w której można obejrzeć prace dwóch pokoleń polskich artystów w różny sposób odnoszących się do hansenowskich koncepcji. Architektura wystawy, nawiązująca do projektów wystawienniczych Hansena i spajająca wszystkie jej części, tworzy integralną część ekspozycji (Architekt jako kurator).
Wystawa została zorganizowana w ramach projektu Oskar Hansen (1922-2005). Projekt badawczo-wystawienniczy poświęcony twórczości Hansena oraz trwania jego myśli w nauczaniu architektury i sztuk wizualnych w Polsce i Norwegii finansowanego z funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, oraz środków krajowych.
Kuratorzy: Soledad Gutiérrez, Łukasz Ronduda
Współpraca kuratorska: Aleksandra Kędziorek
Architektura wystawy: Centrala
Oskar Hansen – Forma Otwarta
10 lipca 2014 r. – 6 stycznia 2015 r.
Museu d’Art Contemporani de Barcelona (MACBA)
Hiszpania
