Od 10 października w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie będzie można oglądać wystawę pt. Reel-Unreel (Projekty afgańskie, 2010-2014) – pierwszą w Polsce indywidualną prezentację twórczości Francisa Alӱsa (ur. 1959).
![Francis Alÿs, „Reel-Unreel”, dokumentacja wideo akcji, kadr z filmu, 2011. We współpracy z Julienem Devaux i Ajmalem Maiwandim (źródło: materiały prasowe organizatora) Francis Alÿs, „Reel-Unreel”, dokumentacja wideo akcji, kadr z filmu, 2011. We współpracy z Julienem Devaux i Ajmalem Maiwandim (źródło: materiały prasowe organizatora)](https://ownetic.com/news/wp-content/uploads/2014/09/francis-alys-reel-unreel-2014-09-01-003-530x397.jpg)
Projekt, realizowany we współpracy z Muzeum Madre w Neapolu koncentruje się na najnowszych pracach Alӱsa wykonanych podczas jego wielokrotnych pobytów w Afganistanie w latach 2010-2014. Tytułowej pracy wideo Reel-Unreel (Nawijać – Rozwijać) towarzyszy obszerny wybór obrazów, rysunków, kolaży, szkiców, dokumentów i efemeraliów składających się na Projekty afgańskie. Tworzą one swego rodzaju archiwum o dokumentacyjnej i narracyjnej strukturze, przywodzącej na myśl format dziennika podróży. Pokazane zostaną w powiązaniu z dwoma wcześniejszymi, ikonicznymi dziełami tego artysty: Paradox of Praxis I (Sometimes Making Something Leads to Nothing) i The Green Line, w których Francis Alӱs podejmuje dialog z modernistyczną tradycją medium rzeźby oraz malarstwa.
Reel-Unreel (Nawijać – Rozwijać), film wyprodukowany w 2011 roku w ramach dOCUMENTA (13), jest główną pracą na wystawie, a zarazem wypowiedzią artysty na temat sztuki filmowej, swojego rodzaju hołdem dla odchodzącego do przeszłości filmu analogowego. Tytuł z jednej strony odnosi się do przedstawionej w nim narracji, z drugiej zaś do fenomenu samego medium filmowego, z nawijaniem i zwijaniem taśmy na projektorze. Alӱs wykorzystuje tu również swoistą grę słów w języku angielskim, reel/real (nawijać/realny) i unreel/unreal (rozwijać/nierealny), aby podkreślić daleki od rzeczywistości obraz, jaki zachodnie media wykreowały na temat współczesnego Afganistanu.
Francis Alӱs jest autorem dzieł bardzo zróżnicowanych formalnie, od prac wideo po instalacje, obrazy, rysunki, animacje, obiekty i fotografie. To jeden z najważniejszych artystów współczesnych, znany szeroko na świecie ze swoich performatywnych akcji dokumentowanych na wideo, wnikających w społeczne i polityczne modele środowisk wielkomiejskich. Artysta wykorzystuje nietradycyjne metody twórcze m.in. praktykując niemal obsesyjnie spacery po mieście, dzięki którym indywidualizuje pojęcie przestrzeni publicznej, a także ujawnia napięcie między tym, co polityczne, a tym, co poetyckie. Francis Alӱs wykorzystuje medium performansu do interpretowania złożonych relacji między kwestiami politycznymi, społecznymi i kulturalnymi we współczesnym społeczeństwie.
Francis Alÿs urodził się w 1959 roku w Antwerpii (Belgia). Od 1986 mieszka i pracuje w Mexico City. Wystawa retrospektywna tego artysty (Francis Alÿs: A Story of Deception) zorganizowana została w latach 2010-2011 przez Tate Modern, Londyn; Wiels Centre d’Art Contemporain, Bruksela; MoMA-Museum of Modern Art, Nowy Jork i MoMA-PS1, Long Island City, Nowy Jork. Alӱs miał też wiele wystaw indywidualnych w tak prestiżowych instytucjach, jak Irish Museum of Modern Art, Dublin (2010); The Renaissance Society at the University of Chicago (2008); Hammer Museum, Los Angeles (2007); Hirshhorn Museum-Sculpture Garden, Waszyngton, DC (2006); Portikus, Frankfurt (2006); MALBA, Buenos Aires (2006); Kunstmuseum Wolfsburg; Musée d’Art Contemporain, Avignon (2004); Kunsthaus, Zurich (2003); Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, Madryt (2003). W 2012 roku, z okazji dOCUMENTA (13), artysta prezentował w ruinach Cinema Behzad w Kabulu, kina specjalnie udostępnionego na tę okoliczność, swój film REEL-UNREEL – pracę będącą głównym elementem wystawy w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Alÿs uczestniczył też w wielu międzynarodowych biennale sztuki, m.in. Bienal de São Paulo (2010, 2004 i 1998), Biennale w Wenecji (2007, 2001 i 1999), Shanghai Biennale (2002), Istanbul Biennial (2001 i 1999) oraz Havana Biennial (2000 i 1994).
Wystawa Reel-Unreel Francisa Alÿsa realizowana jest we współpracy z Muzeum Madre w Neapolu.
Kurator: Ewa Gorządek
Projekt realizowany we współpracy z Muzeum Madre w Neapolu
Francis Alÿs, Reel-Unreel (Projekty afgańskie, 2010-14)
Wernisaż: 10 października 2014 roku
Wystawę można oglądać do 11 stycznia 2015 roku
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie