Dorastanie w państwie policyjnym, atmosfera strachu w rodzinach pracowników enerdowskich służb specjalnych i ubecka mentalność – wszystkie te tematy obecne są w książce Ruth Hoffmann Dzieci STASI, która trafi do polskich księgarń 22 października.
Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego Niemieckiej Republiki Demokratycznej – STASI – należało do najbardziej rozbudowanych w bloku wschodnim; zarówno pod względem liczby pracowników i tajnych agentów, jak i stosowanych metod oraz zakresu inwigilacji. Pracownicy służby bezpieczeństwa przenosili swoje zawodowe zachowania i przyzwyczajenia do najbliższego otoczenia, wierząc, że to właśnie rodzinny dom jest pierwszą linią ideologicznego frontu. Pracujący w STASI ojcowie nie przytulali swoich dzieci, nie całowali na dobranoc, nie opowiadali im bajek – w zamian prowadzili swoje córki i synów na pierwszomajowe pochody, wkładali do głów ideologiczną papkę oraz wymagali od nich bezwzględnego posłuszeństwa i porządku.
Ruth Hoffmann opowiada o uniwersalnej mentalności ubeka, charakterystycznej dla wszystkich agentów z bloku wschodniego. Autorka prezentuje przemożny wpływ ojców-funkcjonariuszy na światopogląd i los dzieci. Za przykład może tu służyć historia kilkunastoletniego syna grożącego matce, która sprawiła mu lanie za zniszczenie spodni: Jeżeli jeszcze raz to zrobisz, powiem ojcu, że oglądasz zachodnią telewizję! Wprawdzie autorka podkreśla, że blisko co trzeci syn poszedł w ślady ojca, ale również przytacza relacje o próbach buntu: angażowanie się w walkę antykomunistyczną lub ucieczki na Zachód.
Dziennikarka nie skupia się na suchych faktach, ale z reporterską wnikliwością opisuje mroczne nastroje panujące w latach 70. i 80. w rodzinach wschodnioniemieckich ubeków, a pośrednio także w ogromnej części ówczesnego społeczeństwa. Ruth Hofmann przeprowadziła ponad 20 wywiadów z dziećmi enerdowskich ubeków, zadając im pytania: Co wiedziały, a czego domyślały się o pracy swoich rodziców, zwłaszcza ojców? Jakie skutki wywoływał tajny charakter pracy rodziców w życiu rodzinnym? Jak poradziły sobie po upadku komunizmu z własną przeszłością?
Z licznych rozmów powstała opowieść oddająca atmosferę nieufności, zakłamania, przemocy i strachu we wschodnioniemieckich rodzinach.
Autorka książki Dzieci STASI będzie gościem warszawskiej księgarni Wrzenia Świata 22 października o godz. 19.00.
Ruth Hoffmann – (ur. w 1973 r.) jest młodą niemiecką dziennikarką urodzoną w Hamburgu. Współpracuje z Die Zeit i Stern. Sama pisze o sobie, że jest zainteresowana odkrywaniem szczegółów, wybranych wycinków rzeczywistości w zgiełku wielkiego świata.
Ruth Hoffmann
Dzieci STASI. Dorastanie w państwie policyjnym
Premiera: 22 października 2014 roku
Wydawnictwo Muza S.A.
