28 października Teatr Nowy w Łodzi zaprasza na Czytany Teatr Faktu w Małej Literackiej z udziałem tegorocznego laureata literackiej nagrody Nike – Karola Modzelewskiego. Spotkanie zatytułowano Sprzeciw – październik ’56: Gomułka kontra Chruszczow.
W programie:
- Czytanie performatywne rozmów Gomułka – Chruszczow w reżyserii i adaptacji Zdzisława Jaskuły. Konsultacja historyczna – dr Mikołaj Mirowski. Występują: Paweł Audykowski, Mateusz Janicki, Gracjan Kielar, Tomasz Kubiatowicz, Adam Kupaj, Marek Lipski, Bartosz Turzyński;
- Dyskusja Miejsce Października ’56 w historii Polski z udziałem prof. Karola Modzelewskiego (historyka, mediewisty, działacza opozycji demokratycznej) i dra Kazimierza Wóycickiego (historyka, pracownika Studium Europy Wschodniej UW). Spotkanie poprowadzi dr Mikołaj Mirowski (historyk, publicysta).
Od czasu wydarzeń poznańskich (28 czerwca 1956 roku) utrzymywał się w Polsce stan niepokoju. Władze partyjne, zdając sobie sprawę z napięć, do których doprowadził stalinizm, kolektywizacja oraz gospodarka planowa, gorączkowo szukały wyjścia z pogarszającej się sytuacji. W październiku 1956 roku w obliczu rosnącego napięcia w społeczeństwie i w samej PZPR stało się oczywiste, że kluczem do rozwiązania kryzysu jest powrót do władzy Władysława Gomułki, autora koncepcji polskiej drogi do socjalizmu, oskarżonego w 1948 roku o odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne, przez trzy i pół roku więzionego. 19 października, dzień przed zaplanowanym plenum KC, gdzie miało dojść do wyboru Gomułki na pierwszego sekretarza PZPR do Warszawy, przyleciała niespodziewanie delegacja radziecka na czele z Nikitą Chruszczowem. Natomiast w nocy z 18 na 19 października oddziały Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej, które opuściły swoje garnizony na Dolnym Śląsku i Pomorzu, rozpoczęły marsz w kierunku Warszawy. W każdym momencie mogło dojść do jakiegoś incydentu między radzieckimi żołnierzami a Polakami. Kraj znalazł się w stanie wrzenia i ogromnego napięcia, w większych i średnich miastach odbywały się wiece, mityngi z poparciem dla Gomułki i protestujące wobec interwencji ZSRR. Byliśmy naprawdę o krok od wybuchu powstania, od krwawych wydarzeń…
Dzięki zapisowi rozmów Gomułka – Chruszczow, które odbyły się w Belwederze, poznajemy autentyczną, gorącą temperaturę sporu, powagę radzieckich oskarżeń oraz twardą i nieustępliwą postawę Gomułki w obronie prawa do suwerennych decyzji o naszych sprawach. Dowiadujemy się też o zakresie poruszanych tematów: ocenie stalinizmu, roli Bieruta, statusie radzieckich doradców w bezpieczeństwie i Wojsku Polskim, a także relacji gospodarczych między państwami. Na plan pierwszy wysuwa się jednak żądanie samostanowienia polskiego kierownictwa w kwestiach personalnych. Dla Nikity Chruszczowa był to policzek, dla Władysława Gomułki sprawa kluczowa i w zasadzie nie podlegająca negocjacjom. Wielkich emocji dostarczyła też sprawa wojsk radzieckich idących na Warszawę oraz, w tym kontekście, informacje o przygotowywaniach robotników wielkich zakładów do obrony stolicy.
Mała Literacka – Czytany Teatr Faktu
Sprzeciw – październik ’56: Gomułka kontra Chruszczow
28 października 2014 roku, godz. 18.00
Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi
