Od 11 do 19 grudnia widzowie Kina Iluzjon w Warszawie będą mieli okazję uczestniczyć w przeglądzie twórczości islandzkiego reżysera Baltasara Kormákura.
Urodzony w 1966 roku Kormákur był niejako skazany na zawód artysty. Jego ojciec, Baltasar Samper, był malarzem, jednym z najbardziej znanych artystów w Islandii. To on uczył go w dzieciństwie perspektywy, technik malarskich, ale przede wszystkim, jak sam wspomina, zawdzięcza ojcu umiejętność przyglądania się światu i ludziom. Z kolei matka świetnie grała na pianinie i po niej odziedziczył zainteresowania muzyczne. Początkowo chciał zostać plastykiem, ale w szkole średniej zafascynował go teatr. Postanowił zostać aktorem. W 1990 roku ukończył studia w Akademii Teatralnej w Reykjaviku i zaczął regularnie występować na scenie stołecznego Teatru Narodowego. Zdobył sporą popularność, a krytyka okrzyknęła go jednym z najbardziej obiecujących aktorów młodego pokolenia. Z czasem aktorstwo przestało mu wystarczać. Coraz częściej sam reżyserował spektakle. Jego reżyserski debiut – Hair stał się najbardziej popularnym spektaklem w historii Islandii. Po tym sukcesie założył z przyjaciółmi swój własny teatr Loftkastalinn, w którym jednocześnie reżyserował i grał. Regularnie występował też w filmie. I choć pod koniec lat 90. postanowił całkowicie poświęcić się reżyserii, do dziś chętnie pojawia się w filmach.
Jego debiutancki film 101 Reykjavik (2000) stał się międzynarodowym hitem, zdobył nagrodę na festiwalu w Toronto, a magazyn Variety uznał go za jednego z dziesięciu najbardziej obiecujących reżyserów na świecie. Kino pochłonęło Kormákura bez reszty. Założył własną firmę BlueEyes, by nie tylko pisać scenariusze i reżyserować, ale także samodzielnie produkować kolejne filmy. W 2002 roku nakręcił Morze, rodzinny dramat o skrywanych traumach z przeszłości. Następny film – Małą podróż do nieba (2005) zrealizował w Islandii i Ameryce. Udało mu się przebić z pomysłem na kameralny prowincjonalny thriller z kilkorgiem bohaterów – za to w gwiazdorskiej obsadzie, na czele z Forestem Whitakerem i Julią Stiles.
Kolejny thriller – Bagno – adaptację popularnego kryminału islandzkiego autora Arnaldura Indriđasona, nakręcił w całości w Islandii. Jak zwykle sięgnął po kino gatunków i do pewnego stopnia pozostał mu wierny, a z drugiej strony unieważnił dominujące konwencje. Wszystko w tym filmie niby pochodzi z amerykańskiej tradycji, a z drugiej strony kompletnie ją przekreśla. Wszystkie detale wchodzą w dyskurs z utrwalonymi konwencjami, nawet policjant, próbujący prowadzić śledztwo poznanymi na stażu amerykańskimi metodami rodem z klasycznego kryminału, co chwilę potyka się o rzeczywistość i traktowany jest z przymrużeniem oka. Zrealizowane w 2008 roku Wesele w białą noc jest dla odmiany wielkim żartem, podszytym konwencją psychologicznego dramatu o kryzysie wieku średniego. Po tym filmie, który w Islandii bił rekordy kasowe, Kormákur postanowił znów spróbować szczęścia w Ameryce. Nakręcił za spory budżet dramat Inhale (2010), obsadzony chwytliwymi nazwiskami, z Dermotem Mulroneyem i Diane Kruger na czele. Zapytany dlaczego zdecydował się pracować w Stanach, Kormákur odpowiadał: Fakt, że urodziłem się na wyspie nie oznacza, że chcę spędzić resztę mojego życia, opowiadając historie dla 300. tysięcy ludzi.
Równocześnie jednak wciąż do Islandii wraca. W 2012 roku nakręcił tam Na głębinie, opartą na faktach historię rybaka, który w 1984 roku ocalał po katastrofie kutra rybackiego. Film zdobył aż siedem nagród, w tym tę najważniejszą – za najlepszy film roku. W międzyczasie na ekrany weszła nakręcona w Ameryce Kontrabanda (2012) – remake „Reykjavik–Rotterdam”, w którym zagrał wcześniej główną rolę. W amerykańskiej przeróbce zmienił go Mark Wahlberg. Sukces otworzył Kormákurowi drogę do następnych amerykańskich projektów, m.in.: thriller 2 Guns, pilot serialu HBO Misjonarz. Na wrzesień 2015 roku planowana jest premiera filmu Everest opartego na wydarzeniach z 1996 roku, kiedy podczas wyprawy na Mount Everest zginęło ośmiu himalaistów. Reżyser zamierza też zrealizować amerykański remake Bagna.
Od 11 do 19 grudnia zapraszamy do Iluzjonu na retrospektywę Baltasara Kormákura, na którą, złoży się sześć dzieł reżysera. Będą to: 101 Reykjavik, Wesele w białą noc, Mała podróż do nieba, Na głębinie, Morze i Bagno.
Kino Islandii – przegląd twórczości Baltasara Kormákura
11 – 19 grudnia 2014 roku
Kino Iluzjon
Warszawa
