Od 18 marca w Galerii 72 w Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie można oglądać wystawę grafik Marii Wąsowskiej (1931-1993).
Na pokaz składa się dar obejmujący 72 prace graficzne, pozyskane w roku ubiegłym przez kustoszy Działu Sztuki Współczesnej od Rodziny zmarłej Artystki. Wystawie towarzyszy prezentacja prac dziewięciu grafików, którzy pracowali (pięciu odeszło od nas na zawsze) lub nadal tworzą w technice drzeworytu i linorytu. Maria Wąsowska specjalizowała się w tych dwóch technikach druku wypukłego. Pokaz towarzyszący złożony został z prac pochodzących z kolekcji Galerii 72 chełmskiego muzeum.
Obszerna liczebnie i bogata pod względem stylistycznej formy grupa dzieł na papierze, powstała w latach 1957-1979. Toruńska graficzka swoimi dokonaniami poszerzyła zakres wypowiedzi w obszarze dwóch technik druku wypukłego: linorytu i drzeworytu. Historia sztuki najstarsze przykłady drzeworytu notuje pod koniec XIV wieku. Linoryt, który narodził się w końcu XIX stulecia, jest techniką znacznie bliższą naszym czasom. Prace Marii Wąsowskiej przekazane w darze chełmskiemu muzeum, w przeważającej części czarno-białe, ale również barwne, dają się podzielić – z uwagi na czas powstania, rodzaj zastosowanej techniki i tematyczny wątek – na trzy okresy twórcze. Najstarszy z nich, obejmujący zespół jedenastu drzeworytów datowanych na lata 1957 – 1959, obok portretowych ujęć, ukazuje postacie siedzących – w różnych pozach – kobiet we wnętrzu. Niewielkiego formatu prace (ok. 30×25 cm), noszą stylistyczne znamiona sztuki lat pięćdziesiątych, z uchwytną próbą podkreślenia własnej, autorskiej koncepcji uproszczenia i deformacji kształtów. Kolejna faza eksperymentów Wąsowskiej wkracza w lata sześćdziesiąte i łączy się z fascynacją artystki linorytem. Zespół prac, który trafił do chełmskiej kolekcji, najobszerniej dokumentuje ten przedział lat, znaczonych czernią i bielą odbitek graficznych. Prace powstałe po 1961 roku, są znacznie większych – w stosunku do poprzedniej dekady – formatów (ok. 50×70 cm), które charakteryzuje silna rytmizacja podziałów, niejednoznaczny przekaz, dominanta symboliki nad przejrzystością komunikatu. Prace te zawierają wiele treści rodem z popularnego w tamtym czasie pop-artu. Lata siedemdziesiąte rozpoczęła Wąsowska nowym rozdziałem zainteresowań tematycznych. Powstają wówczas pejzaże i realizacje o charakterze marynistycznym. Artystka pozostawia na uboczu człowieka i jego egzystencjalne bolączki, by dedykować się przyrodzie, przestrzeniom, nowym doznaniom emocjonalnym, które stara się przełożyć na język linorytu barwnego. Ten ostatni zespół prac – starających się oddać raz spokój i gładką linię horyzontu, innym razem roztańczoną dynamikę fal morskich – stanowi ostatni, dźwięczny i donośnie brzmiący akord w twórczości toruńskiej artystki.
Wystawa złożona z prac Marii Wąsowskiej, które trafiły jako dar dla Muzeum Ziemi Chełmskiej przygotowana została w ramach działalności Galerii 72. Pokaz ten wzbogacony został prezentacją linorytów i drzeworytów z muzealnej kolekcji sztuki współczesnej. Wystawa towarzysząca, pełniąca rolę wprowadzenia do wiodącej ekspozycji dzieł graficznych Wąsowskiej, obejmuje blisko czterdzieści prac dziewięciu autorów, z których pięciu odeszło już od nas na zawsze. Są wśród nich: Tadeusz Makowski, Wacław Wąsowicz, Wassily Kandinsky, którzy jeszcze przed wojną poszerzyli język plastycznego obrazowania. Stanisław Fijałkowski, Jerzy Grabowski, Ryszard Gieryszewski, Kazimierz Głaz i Antoni Starczewski, to luminarze rodzimego druku wypukłego, których dokonania stanowią trwałe pozycje w dziejach polskiej sztuki powojennej. Najmłodszy z autorów – Tomasz Barczyk, zaskakuje nie tylko formą, ale i formatem prezentowanych linorytów (70×200 cm). Barczyk – utalentowany chełmianin, pracownik naukowy Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, posiada wyrazisty temperament artystyczny i predylekcję – podobnie jak Wąsowska – do pop-artowskiej siły przekazu. Oboje wywodzą się z tej samej Alma Mater i łączy ich pokrewny obszar graficznych poszukiwań. Prace Tomasza Barczyka trafiły na wystawę jako dar artysty dla chełmskiej kolekcji sztuki najnowszej.
Wystawa Maria Wąsowska – Grafika
Kuratorzy: Jagoda Barczyńska, Ireneusz Pradun
Wystawa czynna od 18 marca do 3 maja 2015 roku
Galeria 72 w Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie
