20 maja o godz. 18.00 w Muzeum Miasta Łodzi otwarta zostanie organizowana we współpracy z Fundacją Roberta Boscha wystawa Karl Dedecius. Literatura – Dialog – Europa poświęcona najwybitniejszemu tłumaczowi i znawcy polskiej literatury w Niemczech, urodzonemu w Łodzi, a obecnie mieszkającemu we Frankfurcie nad Menem, Karlowi Dedeciusowi.
Nowa wystawa czasowa w muzeum jest punktem wyjścia do szeregu działań wokół postaci tłumacza, krytyka i badacza literatury, jednej z najważniejszych postaci reprezentujących kulturę i literaturę polską w Niemczech, a zarazem świadka epoki – Karla Dedeciusa. Aby przedstawić jego postać, pokazać skomplikowane koleje życia oraz przybliżyć kulisy pracy tłumacza, na ekspozycji zaprezentowane zostaną m.in. archiwalne dokumenty związane z największymi polskimi poetami, z którymi tłumacz się przyjaźnił: listy Czesława Miłosza, komplet materiałów związanych z przyznaniem Nagrody Nobla Wisławie Szymborskiej, zabawne pocztówki od Zbigniewa Herberta, fotografie z wieczorów autorskich z Tadeuszem Różewiczem i przedmioty osobiste, m.in. pulpit translatorski z drewna mahoniowego, przy którym Karl Dedecius przez wiele lat pracował.
Kanwą wystawy i punktem wyjścia do jej przestrzennej organizacji są wspomnienia Karla Dedeciusa, stanowiące podsumowanie jego działalności tłumacza i pokazujące jego losy na tle XX wieku, a także metafora życia człowieka jako księgi. Szczególna uwaga została poświęcona jego młodości spędzonej w wielokulturowej Łodzi, doświadczeniom wojennym i być może wynikającej właśnie z nich chęci bycia pośrednikiem między narodami dzięki tłumaczeniom literatury, a także związkom z wybitnymi poetami i innymi osobowościami ze świata kultury i polityki. Zostanie także pokazana działalność założonego przez Karla Dedeciusa Instytutu Niemiecko-Polskiego w Darmstadt i jego rola w relacjach polsko-niemieckich.
Ekspozycja ukazuje ogrom pracy Karla Dedeciusa włożony w przekłady i opracowania literatury polskiej w języku niemieckim. Zobrazować go może już sama prezentacja monumentalnego efektu jego dwudziestoletnich wysiłków: 50-tomowej serii Polnische Bibliothek (Biblioteka Polska) obejmującej literaturę polską od średniowiecza po współczesność; a także 7-tomowej Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts (Panorama literatury polskiej XX wieku). Na wystawie poruszone są także problemy transformacji jednego języka w inny i związany z tym warsztat. Dopełnieniem ekspozycji są „przykazania” dla tłumaczy autorstwa Karla Dedeciusa, zawarte m.in. w eseju-wykładzie Sztuka tłumaczenia, a także udostępniony odbiorcom wybór tekstów – zarówno popularnonaukowych, jak i specjalistycznych, których lektura umożliwi zwiększenie wiedzy na temat tego, czym jest tłumaczenie, i zawierających pogłębioną analizę tej czynności.
Oprócz wystawy muzeum zaplanowało działania dodatkowe: międzynarodowy panel dyskusyjny (21 i 22 maja) z udziałem tłumaczy i poetów z Białorusi, Ukrainy, Rosji, Niemiec i Polski na temat roli tłumacza we współczesnej Europie; warsztaty (od czerwca do sierpnia) w przestrzeni publicznej dla mieszkańców Łodzi, miasta o wielokulturowej tradycji, dotyczące takich zagadnień jak: Pamięć, Dom, Ojczyzna, Granica; warsztaty Laboratorium przyszłości (czerwiec) z udziałem uczniów m.in. Gimnazjum im. K. Dedeciusa w Łodzi. Podsumowaniem projektu będzie jubileuszowa publikacja, której wydanie zaplanowane jest na grudzień.
Projekt Karl Dedecius. Literatura – Dialog – Europa służy przybliżeniu zagadnień związanych z tłumaczeniem, a także pokazaniu jego roli w komunikacji międzyludzkiej – mówi Marta Skłodowska, kurator projektu. – Dzięki ekspozycji oraz towarzyszącym jej wydarzeniom chcielibyśmy odnaleźć współczesny wymiar wielokulturowości, sprawdzić, czy istnieje bliskość między Polską i Niemcami na polu literatury i europejskiej tożsamości, a także otworzyć siebie samych oraz przede wszystkim zwiedzających na Innego.
Ekspozycja będzie prezentowana w Łodzi do 30 sierpnia. Później odwiedzi Słubice (od 24 września do 8 października), gdzie znajduje się Karl Dedecius Archiv, oraz Darmstadt (maj 2016), gdzie Karl Dedecius założył Instytut Kultury Polskiej w Niemczech.
Karl Dedecius. Literatura – Dialog – Europa
Kurator: Marta Skłodowska
Wernisaż: 20 maja 2015 roku, godz. 18.00 (Sala Lustrzana)
Wystawa potrwa do 30 sierpnia 2015 roku
Galeria Wystaw Czasowych Muzeum Miasta Łodzi
