29 maja w Muzeum Współczesnym Wrocław zostanie otwarta wystawa pt. Vot ken you mach?, której tytuł został zaczerpnięty z popularnej piosenki urodzonego na Białorusi Arona Lebedeffa (1873–1960). Wystawa dotyczy żydowskiej tożsamości w dzisiejszej Europie, a prezentacji dzieł towarzyszy bogaty program debat i występów muzycznych.
Artyści prezentujący swoje prace to międzynarodowa plejada twórców z Berlina, Londynu, Rzymu, Tel Awiwu, Warszawy, Wrocławia i wielu innych miast. Wśród nazwisk warto wymienić Pawła Althamera, Stanisława Dróżdża, Amita Epsteina, Claire Waffel czy Artura Żmijewskiego.
Znaczące jest miejsce, w którym swoją tymczasową siedzibę znalazło Muzeum Współczesne – zrewitalizowany niemiecki schron przeciwlotniczy z drugiej wojny światowej, na którego fasadzie znajduje się ikoniczna dla Wrocławia i zarazem polskiej poezji konkretnej Klepsydra Stanisława Dróżdża z 1968 roku. Tytułową Klepsydrę tworzy kompozycja z umieszczonych w odpowiednim porządku słów: „było”, „jest”, „będzie”.
Klepsydra Stanisława Dróżdża koresponduje z pracą Eliego Petela HYHYHY (Might This Thing Be) z 2007 roku. Użyte przez Petela słowo היהיה (czyt. Ha-jihje) zawiera dwie litery stanowiące trzon świętego tetragramu (יהוה), czyli dwie pierwsze litery Boskiego Imienia:י (Jod), ה (He), czyli יה (Jah). Można je odczytać na różne sposoby, odkrywając kolejne znaczenia. Słowo to pojawia się dwukrotnie w Biblii hebrajskiej (2 Krl 7,2 oraz 7,19): za pierwszym razem wyraża ono powątpiewanie, czy określone wydarzenie faktycznie nastąpi, za drugim jest przywołaniem tej samej wypowiedzi, gdy rzecz jednak nastąpiła. Tytułowy wyraz można jednak odczytywać również na inne sposoby, wprost albo wspak – na przykład jako Hajo-haja (dawno, dawno temu) bądź jako Hi hi hi, czyli drwiący chichot.
Wiele spośród realizacji prezentowanych na pierwszej (drezdeńskiej) oraz drugiej (wrocławskiej) odsłonie wystawy Vot ken you mach? odnosi się do trudnej relacji pomiędzy przeszłością i teraźniejszością, a także przyszłością – co w przypadku historii Europy, zwłaszcza zaś Polski i Niemiec, wydaje się zrozumiałe. Realizacje zaproszonych do wystawy artystów można czytać w kontekście swoistej ramy, wyznaczonej dziełami Stanisława Dróżdża i Eliego Petela.
Wystawie będzie towarzyszył cykl wykładów oraz dyskusji przygotowanych przez Bartłomieja Lisa oraz Katkę Reszke.
Wystawa Vot ken you mach?
Artyści: Paweł Althamer (Warszawa), Łukasz Baksik (Warszawa), Yael Bartana (Amsterdam / Berlin / Tel Awiw), Stanisław Dróżdż (zm. w 2009 roku we Wrocławiu), Amit Epstein (Berlin), Inga Fonar-Cocos (Tel Awiw), Yael Frank (Tel Awiw), Karolina Freino (Wrocław), Eduard Freudmann (Wiedeń), Rafał Jakubowicz (Poznań), Sharone Lifschitz (Londyn), Haim Maor (Beer-Szewa), Dawid Marszewski (Poznań), Michaela Melián (Hamburg), Tamara Moyzes (Praga), Eran Nave (Tel Awiw), Damir Nikšić (Sarajewo), Ruth Novaczek (Londyn), Eli Petel (Jerozolima), Krystyna Piotrowska (Warszawa), Nikola Radić-Lucati (Belgrad / Tel Awiw), Joanna Rajkowska (Nowogrodzie / Londyn), Barak Reiser (Frankfurt nad Menem), Ofra Riesenfeld (Poznań / Tel Awiw), Eran Schaerf (Berlin), Anna Shapiro (Drezno), Maya Schweizer (Berlin/Rzym), Tehnica Schweiz (Gergely László & Péter Rákosi),(Berlin / Budapeszt), Tal Sterngast (Berlin), Yael Vishnizki-Levi (Warszawa), Shira Wachsmann (Berlin), Arye Wachsmuth (Wiedeń), Claire Waffel (Berlin), Shlomi Yaffe (Praga), Amir Yatziv (Berlin / Tel Awiw), Artur Żmijewski (Warszawa)
Kuratorzy: Rafał Jakubowicz, Dorota Monkiewicz, Valentina Marcenaro, Christiane Mennicke-Schwarz
Wernisaż 29 maja 2015 roku. godz. 19.00
Wystawa czynna do 31 sierpnia 2015 roku
Muzeum Współczesne we Wrocławiu
