Nakładem Wydawnictwa Kolegium Europy Wschodniej ukazała się książka Władza, wyobraźnia i pamięć: szkice o polityce i literaturze, której autorem jest Leonidas Donskis, litewski filozof, pisarz, eseista i nauczyciel akademicki.
Związki polityki i literatury są o wiele bliższe, niż można by było sądzić. Wielkie szekspirowskie dramaty poddają analizie problemy, które do dziś nie zostały w pełni przedstawione przez teoretyków polityki. Doświadczenie totalitaryzmów XX wieku zostało najlepiej opisane przez wielkich literatów – Czesława Miłosza czy Milana Kunderę. Literatura klasyczna często znacznie trafniej obrazuje struktury zorganizowanych form siły i władzy na świecie aniżeli czynią to rozprawy z filozofii politycznej – z takiego założenia wychodzi Leonidas Donskis. W jaki sposób rozumienie władzy politycznej odnosi się do literatury? Dlaczego najwcześniejsze przejawy tolerancji politycznej i religijnej pojawiają się w literaturze utopijnej, a nie w traktatach filozoficznych?
Próbując odpowiedzieć na te pytania, litewski filozof, sięgając po Machiavellego, Orwella czy Cervantesa, dokonuje analizy relacji między władzą a wyobraźnią, polityką a literaturą, a także zasadami rzeczywistości i wyobraźni.
Leonidas Donskis jest znakomitym kontynuatorem ważnej, choć mało w Polsce znanej, litewskiej tradycji liberalnej, zrodzonej w środowiskach dysydentów i emigrantów. Swoją wcześniejszą książkę Tożsamość i wolność poświęcił jej koryfeuszom, wśród których są socjolog Vytautas Kavolis, politolog Aleksandras Stromas i poeta Tomas Venclova. To w rozmowie z nimi rodziła się jego koncepcja wyobraźni moralnej, która w tej książce znajduje swoje rozwinięcie w dyskursie z Machiavellim, Szekspirem, Cervantesem, Stendhalem, Miłoszem, Orwellem, Kunderą czy Baumanem. Wyobraźnia moralna daje Donskisowi silny punkt odniesienia w epoce „płynnej uczuciowości”, łącząc myśl z działaniem oraz ucząc nowoczesnej miłości i przyjaźni. Fakt, że autor tych rozważań został członkiem Parlamentu Europejskiego, a ściślej jego ponadnarodowej frakcji Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, dowodzi, że pozostaje wierny przekonaniu Machiavellego o tym, że teoria rodzi się z mądrej praktyki, a poszukiwanie prawdy to „skuteczne działanie potwierdzane przez historię”.
Krzysztof Czyżewski
Leonidas Donskis (ur. 1962) – litewski filozof, pisarz, eseista i nauczyciel akademicki; poseł Parlamentu Europejskiego VII kadencji (2009–2014). Jest autorem szeregu książek i artykułów naukowych poświęconych teorii polityki, historii idei, filozofii kultury i literatury, nie stroniąc przy tym od eseistycznego stylu. Pisze po litewsku i angielsku, zaś jego twórczość została przełożona na wiele języków, między innymi niemiecki, włoski, hiszpański czy rosyjski. Wraz z Zygmuntem Baumanem jest współautorem książki Moral Blindness: The Loss of Sensitivity in Liquid Modernity (2013). Obecnie jest profesorem na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie; pełni także funkcję Honorowego Konsula Finlandii na Litwie.
Władza, wyobraźnia i pamięć jest pierwszą książką Leonidasa Donskisa przetłumaczoną na język polski. Nakładem Wydawnictwa KEW wkrótce ukaże się także tom rozmów Tomasa Venclovy i Leonidasa Donskisa W poszukiwaniu otuchy w epoce pesymizmu.
Leonidas Donskis, Władza, wyobraźnia i pamięć: szkice o polityce i literaturze
Premiera: maj 2015 roku
Tłumaczenie: Małgorzata Gierałtowska
Wydawnictwo Kolegium Europy Wschodniej
