Grażyna Kulczyk, mecenas sztuki i najbogatsza Polka, która od lat realizuje misję promocji polskiej sztuki współczesnej, została zaproszona do objęcia prestiżowej funkcji doradczej w nowojorskim MoMA, jednym z najważniejszych muzeów o tym profilu na świecie. Polka dołącza do Modern Women’s Fund Committee, zrzeszającego wpływowych znawców i filantropów z całego świata. Komitet ma silny wpływ na politykę programową i wystawienniczą, a także na kolekcjonerskie zakupy Muzeum. Grażyna Kulczyk będzie w nim pierwszą reprezentantką naszej części Europy.
Motywacją budowy mojej kolekcji oraz zaangażowania w projekty międzynarodowe jest od zawsze chęć promocji poza krajem wybitnych polskich twórców. Jeżeli mój głos w ciałach programowych ważnych instytucji zagranicą może sprawić, że trafią do nich dzieła polskich artystów, uważam, że warto o to zabiegać. Mamy się czym pochwalić – mówi Grażyna Kulczyk, która od lat reprezentuje Polskę także w Radzie londyńskiego Tate Modern, a w 2015 roku rozpoczęła budowę polskiego muzeum w Szwajcarii.
Muzeum Sztuki Nowoczesnej (Museum of Modern Art) w Nowym Jorku, zwane potocznie MoMA, jest jedną z pierwszych i najbardziej znanych instytucji poświęconych całkowicie sztuce współczesnej i nowoczesnej. Pomysł stworzenia takiej instytucji narodził się w środowisku prywatnych donatorów – jego inicjatorką była Abby Aldrich Rockefeller, która wraz z dwiema przyjaciółkami otworzyła je publicznie 7 XI 1929 r. Dziś Museum of Modern Art, położone na Manhatanie, w niedalekim sąsiedztwie Centrum Rockefellera i Times Square, jest czołowym muzeum sztuki nowoczesnej na świecie. Posiada największą i najbardziej wszechstronną kolekcję współczesnego malarstwa i rzeźby, począwszy od prac artystów z końca XIX w. do czasów współczesnych. Zbiory muzeum obejmują także rysunki, grafikę, ilustracje, modele architektoniczne, nowoczesne wzornictwo, fotografię i film. Zgodnie z ideami fundacyjnymi MoMA, niezbędne jest podkreślanie znaczenia samych artystów – ich idei, osobowości, geniuszu, a także kontekstów twórczości (historycznych, geograficznych, kulturalnych, społecznych). Na tej kanwie powstał jeden z komitetów programowych MoMa: Modern Women’s Fund Committee.
Modern Women’s Fund Committee – do tego właśnie komitetu programowego, ze względu na swoją aktywność w międzynarodowym świecie sztuki, zaangażowanie w promocję kultury, a także poważne doświadczenie kolekcjonerskie, wiosną tego roku została zaproszona Grażyna Kulczyk. Będzie w Komitecie drugą Europejką (obok Turczynki, Oya Eczqcibasi, która zarządza Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Istambule) i pierwszą w historii reprezentantką państw naszego regionu.
Komitet, zrzeszający kilkunastu wpływowych znawców sztuki i filantropów z całego świata, działa na rzecz popularyzacji wiedzy o twórczości kobiet i ich roli w rozwoju kultury i sztuki. Komitet ma silny wpływ na politykę programową i wystawienniczą, a także na kolekcjonerskie zakupy Muzeum, a więc kierunkowo również na promocję konkretnych twórców. Przynależność do niego związana jest zarówno z zaangażowaniem w prace programowe, jak i z regularnymi donacjami na rzecz zbiorów.
Komitet liczy dziś 14 członków – wśród nich postaci ikoniczne dla amerykańskiej filantropii, takie jak Marie-Josée Kravis (doradczyni Banku rezerw Federalnych w Nowym Jorku, członkini zarządów Publicis i LVMH, uznawana jest za jedną z 25 najpoważniejszych filantropów w historii USA – wspólnie z mężem była m.in. głównym donatorem Lincoln Center of Performing Arts w Nowym Jorku) czy Agnes Gund (amerykańska filantropka, orędowniczka edukacji kulturalnej – jest doradcą Prezydenta Baracka Obamy, zasiada w radach instytucji takich jak J. Paul Getty Trust czy Frick Collection).
Symbolicznym otwarciem współpracy jest fakt, że Grażyna Kulczyk przekazała w tym roku Muzeum bardzo cenny podarunek – wybitną pracę Edwarda Krasińskiego pt. Nr 124. Edward Krasiński, jeden z czołowych artystów polskiej awangardy, współtworzył środowisko artystyczne Warszawy skupione wokół Galerii Krzywe Koło i Galerii Foksal. Pasjonaci sztuki na całym świecie kojarzą go z charakterystyczną niebieską linią, którą od 1970 roku zawsze umieszczał w swoich pracach na wysokości 1,3 m. MoMA, która w ramach nowej misji rozszerzania swojej kolekcji o ważnych artystów z Polski, od dłuższego czasu planowała dołączenie do zbioru prac właśnie tego artysty, starała się skompletować wszystkie 9 paneli składających się na Interwencję z niebieską kreską z 1972 roku. Praca przekazana przez Grażynę Kulczyk dopełniła zbiór i od czerwca tego roku jest już oficjalnie częścią kolekcji MoMA.
Dziś Kolekcja Grażyny Kulczyk obejmuje ponad 500 dzieł – to największa prywatna kolekcja sztuki w Polsce i jedna z najważniejszych w tej części Europy. Wartość zbiorów GK Collection jest szacowana nawet na 100 mln Euro. Kolekcja jest zapisem dialogu polskich twórców XX i XXI wieku z artystami i nurtami artystycznymi na świecie. Twórczość takich artystów jak Władysław Strzemiński, Zofia Kulik, Tadeusz Kantor, Roman Opałka czy Paweł Althamer i Piotr Uklański jest tu szeroko reprezentowana i ceniona na równi z najwybitniejszymi artystami światowej sławy. Od kilku lat kolekcjonerka nadaje zbiorom coraz bardziej międzynarodowy profil. Do kolekcji trafiły m.in.: fotografie Andreasa Gursky’ego, obrazy Sama Francisa, Joan Mitchell i Anselma Kiefera; prace wybitnych artystek Yayoi Kusamy i Rosemarie Trockel, obrazy, obiekty i rzeźby minimalistów Donalda Judda, Sol LeWitta i Agnes Martin, zbiór dzieł artystów kręgu Grupy ZERO – Heinza Macka, Otto Piene, Güthera Ueckera, instalacje Lorisa Gréauda, i Olafura Eliassona.
Museum of Modern Art
Nowy Jork
