W dzisiejszych czasach śmierć stanowi temat tabu, niełatwo nam rozmawiać o tym zdarzeniu, jeszcze trudniej wyjaśnić tę kwestię dzieciom. Ogromnie trudno poradzić sobie z przeżyciami po stracie najbliższych i taki stan rzeczy nie zmienia się od wieków. Czy istnieje sposób na „oswojenie” śmierci?
Film dokumentalny Puste noce to opowieść o starożytnym obrzędzie, który do tej pory występuje jeszcze na wsiach w różnych zakątkach Polski, aby wspierać żałobników w trudnych momentach pierwszych dni po śmierci bliskiej osoby.
W filmie poznajemy ten obrzęd z punktu widzenia badaczy i praktyków kultury, a także w kontekście przemian historycznych. Najciekawszy obraz Pustych Nocy pokażą jednak naturalni spadkobiercy tego zjawiska kulturowego – czyli małe lokalne społeczności.
Film stwarza doskonałą okazję do przemyśleń na temat aspektu psychologicznego tego obrzędu, trudnej sztuki radzeniem sobie z faktem odejścia bliskich nam osób. Główną intencją uczestników rytuału jest uczynić wszystko, co możliwe, aby nie trzeba było przechodzić przez ten najtrudniejszy moment życia samotnie, aby zyskać czas na pogodzenie się z dotkliwym zjawiskiem śmierci.
Autorzy filmu szukają źródeł tej wielowiekowej tradycji. Dowiemy się od literaturoznawczyni, prof. dr hab. Aliny Nowickiej-Jeżowej, że początku tej praktyki należy szukać w kulturach pierwotnych, przedchrześcijańskich. Nasi dawni przodkowie bardzo wnikliwie obserwowali ów wielkiej wagi moment przejścia i mieli intuicję stanu zagubienia się duszy, poszukiwania drogi, niepewności dokąd powinna się skierować, dezorientacji. Różne rytuały miały pomóc duszy przejść na „tamten świat”. Jakie były to magiczne zabiegi, dowiemy się z filmu Puste noce.
Puste noce
Premiera internetowa: październik 2015 roku
Mazowiecki Instytut Kultury w Warszawie
