Mechanika człowieka to pierwsze w Polsce wydanie książki Leonardo da Vinci: The Mechanics of Man, zawierające wiadomości o dokonaniach tego genialnego uczonego i artysty na polu anatomii narządu ruchu człowieka. W albumie odtworzono kompletny Manuskrypt Anatomiczny A i po raz pierwszy przetłumaczono notatki Leonardo da Vinci bezpośrednio na jego kartach, które obecnie znajdują się w kolekcji Biblioteki Królewskiej na zamku w Windsorze.
„A ty, człowieku, który za pośrednictwem mojej pracy jesteś świadkiem wspaniałych cudów natury, jeśli sądzisz, że zniszczyć je byłoby czynem nikczemnym, pomyśl, o ileż nikczemniejszym czynem byłoby odebrać człowiekowi życie” – pisał Leonardo da Vinci (1452–1519) – jeden z najwybitniejszych anatomów w dziejach ludzkości.
Artysta i uczony interesował się wieloma dziedzinami życia, ale w latach 1510–1511 szczególną uwagę skupił na anatomii ludzkiego ciała. Przygotował wówczas serię 18, w większości dwustronnych szkiców liczących około 240 rysunków oraz ponad 13 tys. słów, które znane są jako Manuskrypt Anatomiczny A. Geniusz koncentrował się na analizie kości i mięśni, dążąc do stworzenia traktatu o anatomii, szczegółowo ilustrując każdą kość ludzkiego ciała oraz poszczególne grupy mięśniowe. Podczas tworzenia rysunków wykorzystał nowatorskie techniki graficzne zapożyczone z innych dyscyplin, takich jak architektura czy inżynieria, dzięki czemu dzieło uważane jest za najbardziej ambitny i wnikliwy projekt badań anatomicznych w historii nauk medycznych.
Karty anatomiczne Leonardo da Vinci to nie tylko nadzwyczajny atlas anatomiczny, w którym z niezwykłą precyzją opisuje on każdy wybrany fragment kości czy mięśni, próbując zrozumieć sposób ich funkcjonowania. Rozważania anatomiczne Leonarda są prawdziwą skarbnicą nowatorskiego myślenia naukowego, i to nie tylko o anatomii czynnościowej, czyli dzisiejszej kinezjologii. To także prawdziwy inkubator pomysłów dotyczących sposobów obrazowania anatomicznego, pokazujących nieprawdopodobną wyobraźnię przestrzenną artysty i pozwalających nazwać go prekursorem rekonstrukcji 3D – mówi jeden z redaktorów naukowych polskiego wydania książki, dr hab. n. med. Dariusz Białoszewski z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Istnieje niewielu artystów, którzy pozostawili po sobie tak ogromną i różnorodną spuściznę artystyczną jak Leonardo da Vinci. Podejmował się on m.in. prac inżynieryjnych, malował, rzeźbił, badał anatomię ludzi i zwierząt, zajmował się inscenizacjami podczas uroczystości na dworach, studiował naturę, geometrię, matematykę. Miał ambitny plan stworzenia „teorii wszystkiego”, pozwalającej rozwikłać zagadkę świata. Ze względu na tak szeroki obszar zainteresowań Leonardo nie kończył wielu projektów, nie mógł skoncentrować na jednym zagadnieniu, rozpraszały go inne tematy i wątki, dlatego też koniec każdej pracy był spowodowany fascynacją czymś nowym, jeszcze mu nieznanym. Podobnie było z traktatem o anatomii, który miał zamiar stworzyć.
Leonardo był człowiekiem o niezwykle otwartym i chłonnym umyśle. Interesował się wieloma dziedzinami życia, zgłębiając tajniki i sekrety ludzkiego ciała i umysłu. Nie ukończył traktatu o anatomii, bo zamysł tej pracy przerósłby każdego badacza działającego w pojedynkę i zajmującego się wieloma realizacjami inżynierskimi i artystycznymi. Zostały pojedyncze karty, które jednak zestawione z wynikami współczesnych badań anatomicznych wykonanych z użyciem najnowocześniejszego sprzętu medycznego pokazują, jak niezwykle rzadko Leonardo się mylił lub czegoś nie dostrzegał. Rysunki są po prostu doskonałe – podkreśla dr Grażyna Bastek z Muzeum Narodowego w Warszawie.
Mechanika człowieka – najznamienitsze rysunki anatomiczne w historii to publikacja w oryginale opracowana przez Martina Claytona i Rona Philo. W skład redakcji naukowej polskiego wydania wchodzą dr Grażyna Bastek, historyk sztuki i kustosz malarstwa włoskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie, oraz dr hab. n. med. Dariusz Białoszewski, chirurg i anatom z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Album zawiera odtworzony kompletny manuskrypt – 93 kolorowe ilustracje oraz przetłumaczone notatki Leonardo da Vinci bezpośrednio na jego kartach anatomicznych, co umożliwia śledzenie przebiegu myśli artysty i uczonego.
Publikacja dostępna jest w księgarniach internetowych.
Leonardo da Vinci, Mechanika człowieka
Premiera: listopad 2015 roku
Wydawnictwo ITEM Publishing
