Publikowana pod pseudonimem w prasie codziennej w 1939 roku powieść odcinkowa Opętani była wstydliwą kartą w dorobku Witolda Gombrowicza, który do jej autorstwa przyznał się dopiero tuż przed śmiercią w 1969 roku. Premiera spektaklu na podstawie tego niezwykłego tekstu będzie miała miejsce na deskach krakowskiego Teatru im. Słowackiego.
Twórca Trans-Atlantyku i Ferdydurke pogardliwie nazywał swoje dzieło „powieścią dla kucharek”, otwarcie przyznając, że początkowo podjął nad nim pracę jedynie dla wysokiego honorarium. Opętani pomyślani byli jako niskiej klasy pastisz gatunków literatury popularnej – gotyckiego romansu, sensacji, kryminału, horroru. Zadanie wcale nie okazało się jednak tak proste, jak się Gombrowiczowi wydawało, i ostatecznie doprowadziło go do wyznania, że „napisanie złej powieści nie jest bodaj łatwiejsze od napisania dobrej”. Jakby w opozycji do tego stanowiska powieść zyskała uznanie w oczach czytelników, a z czasem i krytyki. Zauważono, że pomimo szczerych chęci nie udało się Gombrowiczowi popełnić złego dzieła i nie odcisnąć na nim swojego charakterystycznego, autorskiego śladu. Doceniono parodystyczną żonglerkę gatunkami, przerysowanie postaci i przykuwającą do lektury wielowątkowość. Trudna miłość, wielki majątek, nawiedzony zamek, opętanie, zbrodnia… to tylko ułamek atrakcji skrywających się w tej fabule, która okazuje się doskonałym materiałem dla teatru.
Spektakl przygotowuje po wielu latach nieobecności na krakowskich scenach znakomity reżyser Tadeusz Bradecki we współpracy z wybitnym artystą teatru Janem Polewką. Muzykę skomponuje Bartosz Chajdecki, ceniony kompozytor muzyki do filmów, teatru i seriali. W wyjątkowo wyraziste postaci wcieli się plejada aktorów Teatru im. Juliusza Słowackiego. W głównych rolach wystąpią młode talenty – doskonale znany krakowskiej publiczności Daniel Malchar oraz obiecująca studentka krakowskiej PWST – Agnieszka Kościelniak.
Fascynujący jest dla mnie fakt, że Opętani to dzieło, do którego Gombrowicz nie chciał się przyznać, a które przecież zawiera w sobie wszystkie wątki znane z jego twórczości zarówno prozaicznej, jak i dramaturgicznej. Znajdziemy tu nie tylko elementy powieści gotyckiej, typowo „harlequinowego” romansidła czy satyry społecznej, ale również całkiem poważny, filozoficzny wręcz dyskurs o naturze zła w człowieku. Gombrowicz stworzył mocno przerysowany portret barwnego społeczeństwa przedwojennej Polski, który my odczytujemy w kontekście widma nadciągającej wojny. Niesłusznym byłoby ograniczanie poetyki tej powieści do jednego wyłącznie tonu, dlatego w naszym przedstawieniu szukamy wszystkich melodii przez Gombrowicza w tej historii zawartych. Mam nadzieję, że dzięki takiej mieszance tonacji nasz spektakl okaże się dla widza interesujący – często zwariowany i prześmiewczy, ale czasem nieoczekiwanie liryczny czy wręcz poważny – mówi Tadeusz Bradecki.
Adaptacja: Jan Polewka, Tadeusz Bradecki
Reżyseria: Tadeusz Bradecki
Scenografia i kostiumy: Jan Polewka
Muzyka: Bartosz Chajdecki
Choreografia: Katarzyna Anna Małachowska
Reżyseria światła: Maria Machowska
Asystent reżysera: Rafał Szumski, Rafał Dziwisz
Inspicjent: Agata Schweiger
Obsada: Rafał Dziwisz, Agnieszka Kościelniak, Daniel Malchar, Hanna Bieluszko, Antoni Milancej, Feliks Szajnert, Tomasz Międzik, Jerzy Światłoń, Krzysztof Jędrysek, Karolina Kazoń, Lidia Bogaczówna, Karolina Kamińska, Rafał Sadowski, Ewelina Przybyła, Maciej Jackowski, Tomasz Augustynowicz, Paweł Repetowski / Kacper Igielski, Magdalena Tarasova, Tymoteusz Ley
Opętani
Premiera: 13 lutego 2016 roku
Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
