1 kwietnia w Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze odbędzie się koncert Mistrzowie batuty i młodzi wirtuozi fortepianu. Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Dolnośląskiej zostanie poprowadzona przez Marka Pijarowskiego.
- Marek Pijarowski – dyrygent
- Julita Przybylska-Nowak – fortepian
- Elżbieta M. Terlega – prowadzenie
- Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Dolnośląskiej
W programie:
- Johann Sebastian Bach – Koncert fortepianowy f-moll BWV 1056
- Johann Sebastian Bach – Koncert fortepianowy A-dur BWV 1055
- Ludomir Różycki – Scherzo symfoniczne Stańczyk
- Richard Strauss – Poemat symfoniczny Dyl Sowizdrzał op. 28
Kiedy renesansowi kompozytorzy odkrywają nową drogę rozwoju – muzykę instrumentalną – nie istnieją jeszcze odpowiednie formy, które nadadzą jej blask. Rozwój muzyki instrumentalnej przypada na kolejną epokę w dziejach historii muzyki – barok. W tej najdłuższej spośród wszystkich epok krystalizują się formy muzyki instrumentalnej takie jak: sonata, suita czy koncert. Kompozytorem, który owe formy doprowadza do perfekcji, jest niewątpliwie Johann Sebastian Bach. Tworzy on w swoim dorobku każdą istniejącą wówczas formę instrumentalną czy wokalno-instrumentalną oprócz opery. Dodatkowo Bach jest niezwykle dokładny w instrukcjach dotyczących sposobu wykonania jego kompozycji, co powoduje odejście od praktyki współtworzenia dzieła przez kompozytora i instrumentalistę.
Dziś koncerty Bacha opisywane są jako koncerty fortepianowe, jednak należy być świadomym, że wówczas fortepian jeszcze nie istniał, a kompozycje wykonywane były na klawesynie lub klawikordzie. W piątkowym koncercie zabrzmią dwa koncerty fortepianowe BWV 1055 i BWV 1056. Wykona je Julita Przybylska-Nowak, która po ukończeniu z wyróżnieniem Liceum Muzycznego studia pianistyczne odbyła w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, w klasie prof. Czesława Stańczyka. Była dwukrotną stypendystką towarzystwa im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Wielokrotnie brała udział w konkursach pianistycznych w Polsce, a także za granicą w Gӧttingen, Darmstadt i Mariańskich Łaźniach. Początki jej pianistycznej kariery były związane z muzyką Fryderyka Chopina, którą prezentowała na festiwalach pianistycznych w Żelazowej Woli i Dusznikach Zdroju. Wystąpiła także z cyklem recitali chopinowskich na Światowej Wystawie Euro Gate w Taipei na Tajwanie oraz podczas wystawy Expo w Hanowerze w 2000 roku. Od 2001 roku związana jest z Akademią Muzyczną im. K. Lipińskiego we Wrocławiu, w której to uczelni uzyskała tytuł doktora sztuki.
Wraz ze śmiercią Bacha kończy się barok, a przyszli twórcy odchodzą od królującej wcześniej wielogłosowości, szukając ekspresji i lekkości w homofonii. Świat muzyki obraca się w kręgu symfonii, sonaty i utworów kameralnych, a orkiestra symfoniczna powiększana jest o rozmaite instrumenty dęte i perkusję. W XIX wieku, aby sprostać coraz bardziej popularnemu nurtowi muzyki programowej, powstaje poemat symfoniczny – forma swobodna w pełni uzależniona od treści pozamuzycznej. Jednym z najwybitniejszych twórców tej formy obok Ferenza Liszta był Richard Strauss, kompozytor takich poematów jak: Tako rzecze Zaratustra, Don Juan czy Przygody Dyla Sowizdrzała. Ten ostatni poemat symfoniczny jest oparty na średniowiecznej historii o złośliwym błaźnie, który swym zachowaniem naraża się ówczesnej magnaterii, a swe życie kończy na szubienicy. Strauss niemalże każdemu instrumentowi przypisał konkretną rolę, związaną z przygodami Dyla Sowizdrzała. Psotny charakter błazna ilustruje ostry i przenikliwy dźwięk Es-klarnetu, motyw miłosny przedstawiany jest przez skrzypce, a zasadnicza magnateria to dźwięki instrumentów dętych blaszanych, najpotężniej rozbrzmiewające w chwili skazywania Dyla na śmierć przez powieszenie.
Synkretyzm w muzyce ma swoje odzwierciedlenie również w scherzu symfonicznym polskiego kompozytora – Ludomira Różyckiego. Różycki opiera swoje dzieło na formie allegra sonatowego, gdzie zestawia ze sobą dwa tematy. Pierwszy – o ludowym, tanecznym charakterze – to temat Stańczyka, a drugi to temat włoski, przypominający barkarolę. Całość Różycki łączy motywem opartym na kujawiaku, tworząc wrażenie, jakby oglądało się obraz Matejki.
Mistrzowie batuty i młodzi wirtuozi fortepianu | Julita Przybylska-Nowak
1 kwietnia 2016 roku, godz. 19.00
Filharmonia Śląska w Jeleniej Górze
