17 marca zostało otwarte Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej – miejscowości, gdzie 24 marca 1944 roku niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów z rodzin Goldmanów, Grünfeldów i Didnerów oraz ukrywających ich Józefa Ulmę i będącą w siódmym miesiącu ciąży jego żonę Wiktorię wraz z szóstką ich dzieci.
Rodzina Ulmów symbolizuje postawę tych Polaków, którzy zginęli z rąk Niemców za niesienie w czasie okupacji pomocy Żydom. Instytut Yad Vashem pośmiertnie uhonorował Józefa i Wiktorię Ulmów tytułem Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. W Watykanie toczy się ich proces beatyfikacyjny. Ich imieniem nazwano także jedyne Muzeum Polaków Ratujących Żydów. Dom Ulmów jest sercem nowopowstałego Muzeum.
Warto podkreślić, że w około czteroipółtysięcznej, leżącej na Podkarpaciu Markowej Ulmowie nie byli jedyną rodziną, która ukrywała Żydów. 21 innych Żydów przeżyło okupację w pięciu chłopskich domach. Przed II wojną światową w Markowej mieszkało ok. 120 Żydów.
Dokumentację dotyczącą Polaków ratujących Żydów na terenie obecnego województwa podkarpackiego, która stała się podstawą ekspozycji Muzeum, przekazały oddziały IPN w Rzeszowie i Krakowie.
Ceremonię otwarcia uświetnił występ artystyczny, w którego ramach pod wspólnym muzycznym mianownikiem wystąpili: Stanisław Soyka, chór Cracow Singers, Altra Volta oraz Osorno. Otwarciu towarzyszyła refleksja nad historią relacji polsko-żydowskich na Podkarpaciu, którą wzbogaciło wykonanie biblijnych psalmów. Część wizualną uzupełniła scenografia oraz mapping, do którego wyświetlenia posłużył cały gmach budynku muzeum. W wydarzeniu wziął udział prezydent Andrzej Duda wraz z żoną, marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, apb Józef Michalik, ambasador Izraela w Polsce Anna Azari oraz przedstawiciele rodzin ratujących Żydów, a także potomkowie uratowanych. Producentem wykonawczym wydarzenia była firma Concept Music Art.
Otwarcie Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej
17 marca 2016 roku
