14 kwietnia Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie zaprasza na wernisaż wystawy Amsterdam polskich Żydów. Stare druki z kolekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego. Wystawa potrwa do 18 września.
W drugiej połowie XVII wieku w Rzeczpospolitej załamała się produkcja książek żydowskich. Powodów było wiele. Najważniejszy stanowiła restrykcyjna kontrola publikacji sprawowana przez Sejm Czterech Ziem, który pod koniec tego stulecia czasowo zakazał na terenach polskich tłoczenia książek hebrajskich i jidyszowych. Jednak zapotrzebowanie na książki w państwie, w którym mieszkała zdecydowana większość światowej populacji żydów, nie zanikło. Druki zaczęto sprowadzać z zagranicy, przede wszystkim z Amsterdamu, dokąd wyjechało z Polski wielu żydowskich drukarzy, wydawców i autorów. Produkcja książek hebrajskich i jidyszowych w tym mieście, w dużej mierze przeznaczonych do rozprowadzania w Rzeczypospolitej, kwitła aż do 1764 r.
Autorzy wystawy: dr Magdalena Bendowska i profesor Jan Doktór z ponad 200 starych druków wydanych w Amsterdamie i znajdujących się w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego wybrali 30 książek wytłoczonych w XVII i XVIII wieku, które najlepiej dokumentują udział polskich Żydów w procesie powstawania światowego centrum drukarstwa żydowskiego w tym mieście.
Na szczególną uwagę zasługuje m.in. książka Sefer emek ha-melech Naftalego ben Jaakowa Bacharacha — jedna z najważniejszych książek kabalistycznych. W zbiorach ŻIH znajduje się zarówno jej rękopis, jak i wersja wydana drukiem. Wynalezienie druku nie oznaczało bowiem końca tradycji rękopiśmiennych – rękopisy nadal były czytane i przepisywane. Innym wyjątkowo interesującym eksponatem jest cenna Biblia w jidysz wydana w oficynie Josefa Athiasa. Egzemplarz prezentowany na wystawie w ŻIH to jeden z zaledwie dwóch znanych egzemplarzy znajdujących się w europejskich zbiorach.
Amsterdam polskich Żydów. Stare druki z kolekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego
Od 14 kwietnia do 18 września 2016 roku
Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie
