Introdukcja to wystawa, która konfrontuje dwie twórcze postawy: mistrza symbolizmu, wybitnego polskiego malarza i rysownika Jacka Malczewskiego oraz artysty współczesnego – malarza, rysownika, performera Bartka Jarmolińskiego. Będzie ją można oglądać od 14 lipca w Muzeum Miasta Łodzi.
Polem konfrontacji twórczości obu artystów są z jednej strony portrety i autoportrety Jacka Malczewskiego – zarówno dzieła powszechnie znane i cenione, jak tytułowa Introdukcja czy Przekazanie palety, ale też rzadko upubliczniane prace z kolekcji prywatnych, jak rysunkowe głowy sióstr artysty z ostatnich lat jego życia, malarskie wizerunki jego dzieci, Autoportret z paletą z ok. 1921 roku, Faun z sakiewką z listu do Leona Wyczółkowskiego napisanego w 1892 roku czy Autoportret z Mieczysławem Gąseckim, znany też pod tytułem Dysputa. To bardzo osobiste wątki w autotematycznej, wizjonerskiej i wieloznacznej twórczości artysty, podobnie jak osobiste, by nie rzec intymne, fotografie dokumentujące różne momenty z życia malarza: bliskie mu miejsca, postacie, sytuacje, zdarzenia. Bartek Jarmoliński ingeruje w tę symboliczną, często z rozmysłem wykreowaną rzeczywistość, dodając do niej nowe treści i znaczenia, a tym samym wzmacniając przesłanie i współczesne oddziaływanie sztuki Malczewskiego.
Zdaniem wielu badaczy Jacek Malczewski nie miał ani bezpośrednich poprzedników ani dorównujących mu talentem i wyobraźnią kontynuatorów malarskich wizji, popartych imponującym warsztatem. Chociaż niewątpliwie jego twórczość silnie oddziałała na kolejne pokolenie polskich malarzy, a jednym z najbardziej znanych epigonów i dozgonnych wielbicieli jego talentu był Wlastimil Hofman. Może warto ponownie odczytać jego sztukę i upatrywać jego spadkobierców w surrealistach i powojennych wizjonerach? Może na naszych oczach odbywa się właśnie symboliczne przekazywanie palety, rozumianej jako posłannictwo artysty, źródło udręki ale i ekstazy dla wielu twórców? Jaka jest dzisiaj rola i znaczenie sztuki, kim jest artysta i czego oczekuje od niego współczesny widz? To uniwersalne pytania, na które odpowiedzi szukali zarówno młodopolscy symboliści, ale i twórcy działający w XXI wieku, tacy jak Bartek Jarmoliński – z wielkim zaangażowaniem penetrujący meandry sztuki, czego efektem jest niniejsza wystawa.
Wychodząc od konwencji pop-artu, plakatu i hiperrealizmu Bartek Jarmoliński wypracował własny styl, za pomocą którego komentuje otaczającą go rzeczywistość, eksponując szczególnie istotne dla siebie aspekty życia w obszarze społeczno- kulturowym. W swoich pracach: obrazach malarskich, fotografiach, rysunkach i filmach wideo, podejmuje problematykę człowieka XXI wieku funkcjonującego w świecie konsumpcji, mass-mediów, manipulacji wizerunkiem i konsekwencji zachwiania proporcji pomiędzy sferami sacrum i profanum. Z autoironią i dystansem tworzy również wizerunki własne, pokazując w nich oblicze wrażliwego artysty, który inspiracje czerpie ze współczesności, ale też z dziedzictwa kulturowego. Ciekawym wątkiem jego twórczości jest bowiem dialog z młodopolskim symbolizmem, podszyty wieloletnią fascynacją twórczością, zwłaszcza portretową, Jacka Malczewskiego. Artysta podejmuje dialog z duchowym dziedzictwem mistrza polskiego modernizmu, podzielając jego wizje i niepokoje egzystencjalne, dotyczące zwłaszcza posłannictwa artysty i roli sztuki w kreowaniu rzeczywistości, ale też w komentowaniu przeszłości.
Dodatkowym wątkiem interesującym Bartka Jarmolińskiego są relacje łączące Jacka Malczewskiego z jego rodziną i przyjaciółmi: synem Rafałem, córką Julią, z siostrami Heleną Karczewską i Bronisławą Malczewską, z Mieczysławem Gąseckim, których pokłosiem są obrazy malarskie i rysunki, dzieła bardzo osobiste, nierzadko opatrzone odautorskimi dedykacjami. Bartek Jarmoliński pojawi się na wystawie jako „towarzysz” Malczewskiego, eksponując swój wizerunek w fotografiach z Mistrzem wykonanych w miejscach bliskich Malczewskiemu, np. w Lusławicach , Tuligłowach, w ogrodzie krakowskiego domu na Zwierzyńcu. Na obrazach Bartek Jarmoliński pojawia się zamiast historycznych postaci, takich jak Mieczysław Gąsecki.
Biorąc zatem za punkt wyjścia dzieła Jacka Malczewskiego (Przekazanie palety z 1921 roku, Autoportret z Mieczysławem Gąseckim z 1922 roku, rysunkowy autoportret dedykowany Wyczółkowskiemu), Bartek Jarmoliński konfrontuje z nimi swoje wizerunki – w obrazach malarskich i fotografiach. Ekspozycja dwuznacznie zatytułowana Introdukcja, tak jak jeden z najbardziej znanych obrazów Jacka Malczewskiego, wskazywałaby też na inny aspekt relacji łączącej obu artystów – wspólną datę urodzin, przypadającą na dzień 14 lipca.
Bartek Jarmoliński, Introdukcja
Od 14 lipca do 9 października 2016 roku
Kuratorzy: Monika Nowakowska, Bartek Jarmoliński
Muzeum Miasta Łodzi
Łódź
