W kolejnej odsłonie projektu Puls utopii – rozbłyski w ciemni na elewacji budynku Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie od 25 lipca do 21 sierpnia prezentowany będzie baner autorstwa Oreet Ashery. Jest to część projektu, w którym zaproszeni artyści i aktywiści tworzą koncepcje banerów.
Dół. Świat tonie. Kolosalny kryzys. Nieczyści budują łódź, by uchronić się przed powodzią. Są zaradni i zręczni. Czyści proszą Nieczystych o pozwolenie wejścia na pokład. Ich delikatne ręce nie zaznały trudu budowania. Nieczyści godzą się, ale Czyści po wejściu na pokład zjadają zapasy i przejmują kontrolę nad łodzią. Nieczyści mają dość wykorzystywania, spychają Czystych do wody i triumfalnie odpływają.
Punkt wyjścia pracy stanowi dramat Włodzimierza Majakowskiego Misterium Buffo z 1921 roku, napisany na rocznicę rewolucji październikowej. Jest to moralizująco-prześmiewcze streszczenie historii ludzkości od potopu, przez czasy feudalne, po rewolucję, które ukazuje zmagania Czystych (burżuazja) i Nieczystych (proletariat). Ci pierwsi nie doprowadzili do obiecywanego równouprawnienia i tworząc pozorną demokrację, dalej wykorzystywali Nieczystych. Majakowski zasugerował we wstępie, że wymowa jego dramatu jest uniwersalna, a reżyserzy powinni dostosować treść utworu do współczesności. Zakładał tym samym, że ocalenie poprzez działalność polityczną – niezależnie od epoki – jest utopią.
Autorka baneru występuje przeciwko nierównościom klasowym. Wprowadza ona do przedstawionej historii symboliczną postać Eskimosa, którego przedstawia jako istotę politycznie niewinną. Przybysz ten wtyka palec w ziemię, odkrywając dziurę (kryzys) i powódź, która reprezentuje wszystko to, co występuje w nadmiarze – uczucia, wymagania, traumy. Łódź umożliwiająca ratunek jest niczym arka Noego – na jej pokładzie znajdą miejsce tylko uprzywilejowani.
Puls utopii – rozbłyski w ciemni to projekt Ines Doujak i Olivera Resslera realizowany w różnych formach od 2014 roku. Na elewacji Muzeum zostaną zaprezentowane banery 12 artystów ukazujące utopijne projekty. Z jednej strony proponują one odcięcie się od otaczającej rzeczywistości, z drugiej stawienie jej oporu. Większość banerów powstała z myślą o prezentacji na fasadzie wiedeńskiej Secesji.
Część prac odnosi się do powstań, okupacji oraz ruchów społecznych, które pojawiły się w ostatnich latach, wyrażając tęsknotę za lepszym światem. Inne stanowią poetyckie aluzje do poczucia, że „czegoś brakuje”. Ich celem jest wyzwolenie utopii od totalitarnych skojarzeń i nadanie jej nowego kierunku. Potrzeba tworzenia utopijnych wizji staje się nagląca w czasach, gdy ludzie poszukują nowych alternatyw. Mimo że prace są prezentowane jedna po drugiej, zachodzi między nimi interakcja, ukazują one różne podejścia do utopijnych tendencji ostatnich lat.
Projekt Puls utopii – rozbłyski w ciemni
Oreet Ashery, Świat tonie
Czas trwania: 25 lipca do 21 sierpnia 2016 roku
Kuratorzy: Ines Doujak, Oliver Ressler
Koordynator: Martyna Sobczyk
MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie
