Bunkier Sztuki w Krakowie zaprasza na cykl spotkań z Wojciechem Szymańskim pt. W oku współczesności. Pierwszy wykład zatytułowany Przypadkowe obiekty sztuki współczesnej odbędzie się 3 września o godz. 12.00.
Powszechnie podzielane w stosunku do sztuki współczesnej przekonanie, iż wszystko jest sztuką, jeśli artysta powie, że nią jest, wydaje się zarówno truizmem, jak i paradoksem. Rewolucyjne w swoich czasach stwierdzenia, wedle których „każdy jest artystą” (Joseph Beuys) i „wszystko co artyści robią w swoich pracowniach to sztuka” (Bruce Nauman), zwróciły się przeciwko formule współczesności. Chociaż dziś forsowanie podobnych teorii jest już właściwie niemożliwe, w praktyce ma się dobrze. Współczesne artystyczne realizacje znajdują się nierzadko na pograniczu widzialności, a ich forma i sposób funkcjonowania, na przykład w przestrzeni publicznej, zlewa się z krajobrazem miasta. Pozostają niezrozumiałe i często wręcz nierozpoznane jako działania i obiekty o charakterze artystycznym.
Każdy z pięciu wykładów cyklu stanowi próbę ukazania współczesności w kontekście historycznych i klasycznych przykładów sztuki nowoczesnej. Każdy jest skierowany do dorosłych, lecz niekoniecznie profesjonalnych odbiorców sztuki. Poruszane podczas wykładów zagadnienia to między innymi: próby nowoczesnego i współczesnego definiowania, opisywania i wartościowania dzieł sztuki; kwestia przypadkowości artefaktów sztuki współczesnej; dematerializacja i zanikanie dzieł w modelu konceptualnym i postkonceptualnym; zmiana statusu odbiorców sztuki z pasywnych jeszcze do niedawna widzów w aktywnych współtwórców; sztuka współczesna w przestrzeni publicznej; pozaartystyczne – w tym polityczne i społeczne – aspekty sztuki współczesnej; zmieniające się ciągle figury chimerycznych artystów, którzy porzuciwszy romantyczne maski geniuszy oraz demiurgów, przybrali dziś pozę stawiających pytania aktywistów.
Skierowane do dorosłych widzów wykłady są tematycznie skorelowane z odbywającymi się równolegle warsztatami Małego Klubu Bunkra Sztuki przeznaczonymi dla najmłodszych odbiorców.
Harmonogram kolejnych wykładów cyklu:
- 1 października, godz. 12.00, Przekroczona granica współczesności
Kiedy właściwie zaczęła się sztuka współczesna? Czy sztuka współczesna zastąpiła sztukę nowoczesną? Czy nie jesteśmy już w związku z tym nowocześni? Poszukiwania granicy współczesności wyglądają często jak próby zlokalizowania granicy państwowej w kraju znajdującym się poza strefą Schengen. Szukającym jej wydaje się, że znajdą gdzieś linię oznaczoną drutem kolczastym i pilnowaną przez uzbrojonych mężczyzn. Tymczasem próby jej wytropienia zawodzą. Na naszych oczach jak grzyby po deszczu obok muzeów sztuki współczesnej powstają równocześnie muzea sztuki nowoczesnej. Gdzie jest więc owa granica i cezura?
- 22 października, godz. 12.00, Sztuka w sporze z instytucją
Śmieszna rzecz: rzesze artystów i artystek naprawdę nie cierpią instytucji sztuki, które mają ich reprezentować czy wystawiać oraz sprzedawać ich prace. Daleko idąca rezerwa artystów w stosunku do instytucji zaczęła wzrastać w latach 60. XX wieku, a swoje apogeum osiągnęła w latach 80. Skąd się wzięła? Dlaczego krytyka instytucji stała się jednym z ważniejszych zagadnień sztuki współczesnej?
- 19 listopada, godz. 12.00, Niech sczezną artyści! Śmierć autora i narodziny odbiorcy
Przynajmniej od ćwierćwiecza trwają próby zmiany statusu i wizerunku artystów podejmowane przez nich samych. Czasy artystów przeklętych, artystów demiurgów i artystów geniuszy dawno odeszły do historii, chociaż ten wczesnonowoczesny wizerunek przetrwał tak w mediach, jak w społeczeństwie i, więcej nawet, ma się jak najlepiej. Kim jednak są dzisiaj artyści? Jaką formułę twórczości preferuje sztuka współczesna?
- 3 grudnia, godz. 12.00, Poza galerią. Dyskurs publiczny sztuki współczesnej
Sztuka współczesna wyszła z galerii i przestrzeni muzealnych. Wyszła w przestrzeń miasta, wiejski, ale też i bezludny krajobraz. Szukając szerszej publiczności niż ta, która regularnie odwiedza instytucje sztuki, rozszerzyła pole swojego oddziaływania. Chciała i chce opowiadać istotne dla wspólnoty i społeczeństwa historie. Czy jej się to udało? Czy snute przez nią narracje są uważnie słuchane i w ogóle słyszalne?
Wojciech Szymański (1985) – historyk i krytyk sztuki, niezależny kurator. Adiunkt w Zakładzie Historii Sztuki Nowoczesnej Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. Absolwent Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Instytutu Filozofii (tamże). Autor publikacji Argonauci. Postminimalizm i sztuka po nowoczesności. Eva Hesse – Felix Gonzalez-Torres – Roni Horn – Derek Jarman (2015) oraz kilkudziesięciu tekstów z zakresu historii i krytyki sztuki.
Wojciech Szymański, W oku współczesności
Cykl spotkań
Od 3 września do 3 grudnia 2016 roku
Bunkier Sztuki w Krakowie
