Krakowski festiwal można określić jednym słowem – alchemia. W fizycznym świecie symbol wiedzy niemożliwej, w świecie myślowym rozkład i synteza, niezliczona liczba kombinacji zmierzających ku mistycznej przemianie. Nowe Sacrum Profanum to wielowątkowa kompozycja XX-wiecznej muzyki nurtu akademickiego, szalonej awangardy i indie classical. Estetyczna i intelektualna przygoda najwyższej próby potrwa od 1 do 8 października.
Osiem dni, jedenaście koncertów, w tym trzy opery, i niezmierzona różnorodność muzyki współczesnej – oto nowe oblicze Sacrum Profanum. Festiwal nie mógłby istnieć bez muzyki XX-wiecznej. Po pierwsze i drugie, Karlheinz Stockausen i Luciano Berio. Pierwszy z nich tworzył rzeczy przesuwające granice poznania, taką też rolę pełni Für kommende Zeiten z 1970 roku, który powstaje w toku wspólnych spotkań i przygotowań muzyków. Tymczasem drugiego z kompozytorów, Berio, będzie można usłyszeć dwukrotnie: obok Stockhausena, na zamknięcie festiwalu (8 października) zabrzmi Laborintus II, synteza sztuk zamknięta w muzyce. Ictus Ensemble wykona partie instrumentalne, zaś Mike Patton wokalne.
Inne oblicze Berio będzie można poznać 2 października. Jego dwa utwory – subtelna instrumentacja przedarta surowym głosem (Naturale) i rysowana dźwiękiem abstrakcyjna, harmonijna grafika (Points on the Curve to Find) w wykonaniu ansamblu Musikfabrik – zestawione będą z kompozycjami Marcina Stańczyka, utytułowanego kompozytora młodego pokolenia, zamówieniem festiwalu oraz utworem Blind Walk, którego publiczność wysłucha z opaskami na oczach.
Po trzecie wreszcie, bo bez niego wiek XX nie byłby pełny, zmarły w styczniu Pierre Boulez, któremu należny hołd odda 3 października Ensemble Intercontemporain w utworze samego mistrza zatytułowanym Sur incises. Ta intensywna kompozycja opowiada o istocie muzyki – brzmieniach, harmoniach i przestrzeni.
Elementem, który sięga głęboko w przeszłość jest opera, która pojawia się na Sacrum Profanum w trzech odsłonach. Dźwiękonaśladowczej, skierowanej do dzieci do trzeciego roku życia Korall Koral (trzy spektakle w sobotę, 8 października), minimalistycznej – Folie à Deux autorstwa Emily Hall do libretta Sjóna z udziałem doskonale znanej krakowskiej publiczności Miry Calix (6 października), oraz w multimedialnej Operze o Polsce (8 października).
Drugim nurtem Sacrum Profanum będzie awangarda, bawiąca się tradycyjnym pojmowaniem muzyki. Otworzy go pierwsza część koncertu 3 października. Ensemble Intercontemporain, przed Sur incises, wykona dzieła dwóch wybitnych artystek – Mai Ratkje oraz Agaty Zubel. Concerto for Voice (moods IIIb) spaja odarty z czytelnej artykulacji głos Norweżki z hałaśliwie rozpisaną partią instrumentów. Natomiast w czysto instrumentalnej, napisanej dla założonego przez Bouleza zespołu kompozycji Double Battery Agaty Zubel toczy się nieustanny spór między nachalnym chrobotem orkiestry, a szalonymi klarnetami basowymi.
Tymczasem koncert 4 października będzie rytuałem, który poprowadzi berlińska formacja zeitkratzer, opartym o kompozycje mistrzów i uczniów – Witolda Szalonka, Reinholda Friedla, Zbigniewa Karkowskiego i Kaspera T. Toeplitza. Toeplitz skomponuje utwór na specjalne zamówienie festiwalu.
7 października Mike Patton wystąpi po raz pierwszy. Przed koncertem zamknięcia da najwyższej klasy próbkę swych wokalnych możliwości. Wraz ze skrzypkiem i kompozytorem Eyvindem Kangiem oraz orkiestrą Sinfonietta Cracovia zaprezentują odświeżony materiał z albumu Virginal Co-Ordinates, czyli fuzję muzyki improwizowanej ujętej w organizujące ramy klasyki.
W sobotę 8 października w Sali Teatralnej Centrum Kongresowego ICE Kraków będzie można zobaczyć operę bez śpiewu, koprodukcję festiwalu Sacrum Profanum i agencji producenckiej Anna Gawlita Kijora Film. Multimedialne przedsięwzięcie Opera o Polsce stawia znak równości między różnymi dyscyplinami sztuki. To nietypowy spektakl, gdzie szereg dźwiękowych impresji oraz filmowych fragmentów pływa w mrocznej, drapieżnej muzyce. Fragmenty audycji radiowych i recytowane teksty dopełniają dźwięki Artura Zagajewskiego i miksowane na żywo projekcje fragmentów filmów dokumentalnych Piotra Stasika, który wspólnie z Piotrem Gruszczyńskim jest autorem libretta do spektaklu.
Sacrum Profanum 2016 – Alchemia muzyki współczesnej
Od 1 do 8 października 2016 roku
Kraków
